Δέκα λεπτά

Η υποκειμενικότητα του χρόνου και της πραγματικότητας, τα τραύματα του πολέμου, τα λάθη του δυτικού πολιτισμού, η θεωρία του χάους, το ιταλικό παγωτό και οι διακοπές στο Σαράγεβο, όλα μαζί και ακόμα περισσότερα στη μικρού μήκους ταινία Τen minutes (2002) του Ahmed Imamovic.

download

3 Μαρτίου 1993- Ρωμη, Ιταλία. Ώρα 11:40

Ο Σατόσι περπατούσε στα στενά σοκάκια του Τραστέβερε εμφανώς ταλαιπωρημένος, αρκετά ιδρωμένος μα απόλυτα ευχαριστημένος και πλήρης. Ο καυτός ήλιος της Ρώμης, αυτός που κάνει τα αγάλματα της Αναγέννησης να τραγουδούν ηδονικές όπερες, αυτός που ξεπλένει τα αμαρτήματα και τα μάρμαρα του Βατικανού, τον είχε χτυπήσει κατακέφαλα προκαλώντας του ένα γλυκό πονοκέφαλο, μια ζαλάδα από ήχους, μυρωδιές και εικόνες. Παρ΄όλη την κατάσταση νιρβάνας που βρισκόταν και παρ΄όλο που τα πόδια του είχαν πονέσει πριν 2 ώρες που αποφάσισε να διασχίσει τη μισή πολή, η χαρά του δε τον άφηνε στιγμή να σταματήσει την εξερεύνηση του ξένου ετούτου τόπου. Ήταν το πρώτο του ταξίδι στην Ευρώπη και δεν ήθελε να χαραμίσει ούτε ένα λεπτό από το χρόνο που του αναλογούσε στα εδάφη της Ρωμαικής αυτοκρατορίας, της Τέχνης, του Μοντιλιάνι, του βασιλικού, της μόδας και του καλού κρασιού. Από μικρό παιδάκι, τότε που τα καλοκαίρια πήγαινε στην παγόδα του παππού του, το μόνο που έκανε ήταν να ακούει τον γερασμένο ναυτικό να αφηγείται ιστορίες από τα λιμάνια της Ιταλίας και της Ελλάδας. Σαράντα χρόνια έλειπε ο παππούς από το χωριό, το είχε σκάσει μικρός από ένα μοναστήρι και γυρνούσε με τα πλοία όλο τον κόσμο. Μα για αυτόν το πιο όμορφο μέρος, όπως έλεγε, ήταν η Ιταλία. Ρώμη, Βενετία, Σικελία. Μια χώρα τόσο διαφορετική, γεμάτη ιστορία και πολιτισμό. «Α ρε παππού, όλα καλά μας τα πες, για τη ζέστη που σου λιώνει τις τρίχες πίσω από τα αφτιά και τους ανθρώπους που δε μιλάνε γρι αγγλικά, δε μας είπες. Η μνήμη σου μάλλον κράτησε ότι την συνέφερε». Ξαφνικά, και ενώ σκεφτόταν την αραχνιασμένη μνήμη του παππού Γιαχάτα, βλέπει μια μεγάλη άσπρη ταμπέλα με το μίνιμαλ, νεο μοντέρνο, τουριστικό στυλ της ξεχώριζε από όλες τις υπόλοιπες παραδοσιακές, ξύλινες επιγραφές, μεταφέροντας το απλό μήνυμα: «Fotos-10 minutes-New technology». Μα τί θαύμα και αυτό, ο μόνος σε αυτή την πόλη που μιλάει αγγλικά είναι και αυτός που χρειαζόταν εκείνη τη στιγμή ο Σατόσι. Αυτό το ταξίδι γίνεται όλο και καλύτερο, σκέφτηκε, και έσφιξε με δύναμη την κάμερα που του χάρισε η αδελφή του δυο μέρες πριν ξεκινήσει την εξόρμηση στην γηραιά ήπειρο. Στην πραγματικότητα, η ταμπέλα του έδινε το άλλοθι, να σταματήσει το περπάτημα για 10 λέπτα, να ξαποστάσει, να φάει ένα παγωτό και να στείλει καμιά φωτογραφία στον παππού του, να του φρεσκάρει τη μνήμη και να του πει ότι τον κουβαλά μαζί του, όπως οι πιστοί καθολικοί το κομποσκοίνι τους. Παρέδωσε την φωτογραφική μηχανή στον υπάλληλο και αφού σιγουρεύτηκε πως σε δέκα ακριβώς λεπτά θα κρατά στα χέρια του όλες τις φωτογραφίες που είχε τραβήξει, βγήκε πάλι έξω στο δρόμο. Ο ήλιος του έκαψε το πρόσωπο και μια γλυκιά μελωδία από ένα γειτονικό γραμμόφωνο τον νανούρισε απαλά, κάτω από το τεράστιο ρολόι. Δέκα λέπτα. «Πόσο αργά κυλά ο χρόνος σε αυτή την πόλη», σκέφτηκε. «Πόσο όμορφη είναι η ζωή στην Ευρώπη. Ξέγνοιαστη και γλυκιά σαν παγωτό πιστάτσιο. Να την απολαμβάνεις αργά και αισθαντικά.  Δέκα λεπτά  χαμένα στη λιακάδα».

Screen Shot 2014-03-23 at 2.38.16 PM

3 Μαρτίου 1993- Σεράγιεβο, Βοσνία-Ερζεγοβίνη. Ώρα 11:40

Ο Άτκο ζωγραφίζει αμέριμνος στο τραπέζι της κουζίνας. Η μάνα του φωνάζει εδώ και ώρα να πάει έξω να πάρει ψωμί, μα εκείνος προσπαθεί να κερδίσει χρόνο ώστε να προλάβει τον πατέρα του. Είχε τρεις μέρες να τον δει και ήθελε να του δείξει τις καινούριες του ζωγραφιές και να τον ρωτήσει πότε θα του μάθει να ρίχνει με το όπλο. Ανυπμονούσε να μεγαλώσει και να πάει στη μάχη, να δει από κοντά το χώμα να τρέμει, τη φωτιά να αγκαλιάζει τον ουρανό, να μάθει να καπνίζει και να μυρίζει άμμο και μπαρούτι. Σαν τον πατέρα του. Η τσιρίδα, όμως, της μάνας του δε τον άφηνε σε χλωρό κλαρί και αποφάσισε, έτσι, ότι αν θέλει να γίνει δυνατός στρατιώτης θα πρέπει να προφυλάξει τα αφτιά του από τη γκρίνια και τον κώλο του από τις φάπες, και να υπακούσει στις διαταγές της μητέρας του. Άρχισε, λοιπόν, να κατεβαίνει ένα-ένα τα σκαλιά του σπιτιού, περιμένοντας λίγα δευτερόλεπτα στο καθένα, μπας και καταφέρει να κερδίσει χρόνο και να δει τον πατέρα του να ξεπροβάλει στην είσοδο, όμορφος και δυνατός, μέσα στη χακί στολή του. Η μάνα του, που ήξερε καλά όλα του τα κόλπα, άρχισε να φωνάζει από την άκρη της σκάλας, «Σταμάτα να χασολογάς. Σε δέκα λεπτά να είσαι πίσω. Και όχι παρακάμψεις». Ηττημένος από το χρόνο, βγήκε έξω και έτρεξε απευθείας στο φορτηγό με τα ψωμιά. Κάθε μέρα αγόραζε μία φραντζόλα για το σπίτι και μία για τον Γιάσνα, τον γείτονά τους. Σήμερα έπρεπε να αγοράσει και δύο τσιγάρα για τους φαντάρους που ήταν στα χαρακώματα, δίπλα στην αλάνα που έπαιζε ποδόσφαιρο με το φίλο του τον Ενίς και κοιτούσαν την Σάνια να περνά λυγιστή με το σκυλί της. Του άρεσε να κάνει θελήματα στους στρατιώτες. Τον έκανε να αισθάνεται μέλος του αγώνα τους. Γι’αυτό και κάθε φορά που τους πήγαινε τα διάφορα, καθόταν κοντά τους για λίγο, πίσω από τα στοιβαγμένα σακιά και σκεφτόταν τον πατέρα του. Ξαφνικά, και καθώς άναβε το τσιγάρο του στρατιώτη, οι θόρυβοι των αεροπλάνων έγιναν πιο δυνατοί και αμέσως κατάλαβε ότι ήρθε πάλι η στιγμή που όλοι θα τρέξουν στα καταφύγια. «Κάθε λίγο και λιγάκι τα ίδια», σκέφτηκε ο Άτκο και έσκυψε μέσα στο χαράκωμα ενστικτωδώς. Μα το επόμενο δευτερόλεπτο ο θόρυβος ακούστηκε από τη μεριά του σπιτιού του. «Στο καταφύγιο, τρέχα», φωνάξαν οι στρατιώτες, μα εκείνος έτρεξε στο σπίτι. Ανέβηκε τις σκάλες σα σίφουνας και διασχίζοντας την πεσμένη πόρτα μπαίνει στην κουζίνα όπου κείτονταν νεκροί οι γονείς του και η αδελφή του. Κοιτά το ρολόι. Σκέφτηκε τη μάνα του που του φώναζε να ‘ναι πίσω σε δέκα λεπτά. Τον πατέρα του που δεν πρόλαβε. Για δέκα λεπτά. Πριν δέκα λεπτά  Η ώρα είναι 11:50, έχει ακόμα τρία λεπτά μέχρι να κλείσει το καταφύγιο.

Screen Shot 2014-03-23 at 2.37.27 PM

*Το κείμενο βασίζεται στην μικρού μήκους ταινία Ten minutes (2002) του Ahmed Imamovic.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s