Στρατηγέ, τι κοιτάς στο ταβάνι απλανώς;

Oh mon amour: Ο Γάλλος στρατάρχης που ερωτεύτηκε τη λέξη «απλανώς».

aplanos

Ο Ανν ντε Μονμορανσύ (Anne de Montmorency, 1493-1567) ήταν στρατιωτικός, πολιτικός και διπλωμάτης. Υπήρξε ένας από τους στρατάρχες της Γαλλίας, καθώς και Αστυφύλαξ της Αυτοκρατορίας. Έλαβε τον τίτλο του Στρατάρχη σε αναγνώριση του πατριωτισμού και του θάρρους του, παρότι τα στρατεύματά του ηττήθηκαν στην ιταλική εκστρατεία (1522). Ο τίτλος του Αστυφύλακα δε, συνιστά για την περίοδο αυτή την ανώτερη στρατιωτική διάκριση εντός του Γαλλικού Στρατού, καθώς ο κάτοχός του καθίσταται υπεύθυνος –σε περίπτωση απουσίας του βασιλιά– για τη γενική διοίκηση του συνόλου των στρατευμάτων.

Νομίζω πως μία παράγραφος φτάνει και περισσεύει για να μας πληροφορήσει εγκυκλοπαιδικά ως προς το επαγγελματικό βιογραφικό του λεγάμενου. Άλλωστε για κείνα που χαρακτηρίζουν το ποιόν του ανδρός, οι γνώμες των ιστορικών για το πρόσωπο του Μονμορανσύ διχάζονται: άλλοι τον αναφέρουν σαν έναν αγροίκο και αμόρφωτο καραβανά, κι άλλοι σαν έναν από τους πιο καλλιεργημένους του καιρού του. Θα συνταχθώ με τους δεύτερους· άλλωστε ο έτερος τίτλος του, του Μέγα Διδάσκαλου της Γαλλίας (σ.σ. ο στενότερος συμβουλάτορας του βασιλιά, ο εξ απορρήτων του κι αυτός που θα ονομάζαμε «στρατηγικός εγκέφαλος»), δε νομίζω να του αποδόθηκε τυχαία. Γνώμη μου βέβαια, και ίσως βιαστική, καθώς όπως γνωρίζουμε, ουκ ολίγοι μυστικοσύμβουλοι της Παγκόσμιας Ιστορίας δεν είναι παρά απλά παπαγαλάκια των ανοησιών των εκάστοτε βασιλιάδων.

aplanos4

ΑΠΛΑΝΩΣ

Όλα τα παραπάνω, μικρή έως καμία σημασία θα είχαν, αν αυτός ο ντε Μονμορανσύ δεν είχε συνδέσει το πλουμιστό όνομά του με μία συγκεκριμένη ελληνική λέξη: τη λέξη «απλανώς». Ανατρέχω στο σημείο αυτό στο Λεξικό Τριανταφυλλίδη: ο απλανής : αυτός που μένει προσηλωμένος σε ένα σημείο, ο ακίνητος (π.χ. απλανές βλέμμα, απλανής ματιά), αυτός που δεν έχει έκφραση και ζωηράδα, ο χαύνος. Κι αν οι ιστορικοί ερίζουν αναφορικά με το χαρακτήρα του Μονμορανσύ, κανείς πάντως δεν εξηγεί το λόγο για τον οποίο αυτός ο Γάλλος του 15ου αιώνα διάλεξε σαν έμβλημά του αυτή τη λέξη. Μια λέξη που βρίσκεται γραμμένη σε πάμπολλα μέρη του πύργου του στο Σαντιγύ, καθώς και στο άγαλμά του.

Pourquoi monsieur de Montmorency? Γιατί κύριε στρατάρχα μου;

Μήπως δεν ξέρατε τι πάει να πει και απλά σας άρεσε στο άκουσμα; Μήπως σας γούσταρε η μορφή της έτσι γραμμένη κεφαλαία; – κι αν ναι, τι να σας θύμιζε, τι μνήμες σας ξυπνούσε άραγε κάθε που την κοιτούσατε στους τοίχους; Μήπως της δίνατε δικό σας νόημα, αλλιώτικο και όλως άσχετο από του Τριανταφυλλίδη, δηλαδή εντελώς προσωπικό σας; – κι αν ναι, ποιο νόημα άραγε να δίνατε, εσείς ένας στρατάρχης, σ’ αυτό το αλλόγλωσσο «απλανώς»; Θα μ’ απαντήσετε monsieur; Παρακαλώ, ας μου απαντήσετε, με τρώει η αγωνία μου.

Με τρώει η αγωνία μου monsieur, μου τρώει τα σωθικά μου στρατηγέ μου, γιατί γύρω μου, ολόγυρά μου, υπάρχει ένα κενό γαμώ την τρέλα μου, ένα κενό αδυσώπητο κι απέραντο συνάμα, ένα κενό στρατάρχα μου θεόρατο –το έβλεπες κι εσύ;– ένα κενό κενό, ένα κενό ακούνητο, αμίλητο κι αγέλαστο σαν τα «στρατιωτάκια» που παίζαμε παλιά κι εγώ κι εσείς, ένα κενό τεράστιο που με ζώνει στρατηγέ –σε έζωνε κι εσένα;– ένα κενό απαράλλαχτο κι αδίστακτο αιώνια, και που ως κενό στιγμή δε σταματάει να μας κοιτάει –έτσι δεν είναι στρατηγέ;· ΕΤΣΙ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΣΤΡΑΤΗΓΕ;– ένα κενό που μια ζωή δε σταματάει στιγμή να μας κοιτάει, γαμώ την τρέλα του κι αυτού, έτσι                          ΑΠΛΑΝΩΣ

aplanos2

Advertisements

6 thoughts on “Στρατηγέ, τι κοιτάς στο ταβάνι απλανώς;

  1. Θέλω να πάρω θέση για το ποιόν του εν λόγω κυρίου: ήταν ένας παλιάνθρωπος.

    Τον θυμάμαι σε ένα βιβλίο του Δουμά (μάλλον η λιγότερο αξιόπιστη πηγή για οποιοδήποτε ιστορικό γενονός) όπου είχε έναν ρόλο τύπου Ρισελιέ, ο ισχυρός κακός που μας βασανίζει.

  2. @johnny, ναι! Πο-πο-πο-πο-πο-πόκερ φέις (αυτά τα πρώτα ‘πο’ σκέψου τα λίγο σαν τα «καγκέλια», άσχετο, αλλά και dada και gaga ε;)

    @jorn, τα ρισπέκτ μου στον Δύτη, κάθε παραλληλισμός μαζί του είναι πραγματικά πολύ κολακευτικός.

    @jimmy, άμα ήταν σαν τον Ρισελιέ πάει να πει φοβερό κάθαρμα, οπότε το εκτιμώ που φανέρωσες την παλιανθρωπιά αυτού του Ρισελιοειδούς…

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s