Alan Moore Αφιέρωμα: Οι εντιμότατοι λογοτεχνικοί κύριοι | αρ. 6

Ο γκουρού των κόμικ, o Μεγάλος Παλαιός Alan Moore, είπε πριν λίγα χρόνια να αποτίσει φόρο τιμής στη λογοτεχνία του 19ου αίωνα. Αποτέλεσμα: ένα δημιούργημα όμοιο πειρατικός χάρτης που κρύβει ένα θησαυρό για τους ρέκτες της φαντασίας.Untitled-2

Πέρσι, τέτοιο καιρό περίπου, ξεκίνησα τον αναγνωστικό μου αγώνα με σκοπό να διαβάσω το corpus του έργου του πλέον σεβαστού ανθρώπου στην παγκόσμια κοινότητα του κόμικ. Σήμερα καταλαβαίνω πως, δυστυχώς, ούτε στο ένα τρίτο δεν έχω φθάσει και ομολογώ πως αυτό με αγχώνει. Περισσότερο δε με αγχώνει η συνειδητοποίηση πως ο λόγος που σταμάτησα αυτή τη διαδρομή, αρκετούς μήνες πριν, ήταν πως δεν κατάφερα να βρω την ηρεμία να συνεχίσω. Μάλιστα, ούτε σήμερα μάλλον τη βρίσκω, και όπως λένε και οι Αμερικάνοι: same shit, different day. Εγώ όμως λέω να δανειστώ έναν τίτλο από ένα πολύ αγαπημένο μου ντοκιμαντέρ που πραγματεύεται την black metal σκηνή: Until the light take us -και να πάει να γαμηθεί, εγώ θα διαβάζω κόμικ (του Alan Moore κατά προτίμηση).

Έτσι, λοιπόν, κάποτε στα τελευταία χρόνια του Λυκείου και στα πρώτα του Πανεπιστημίου είχα πείσει τον πατέρα μου να αγοράζει κάθε Τετάρτη (νομίζω) την Ελευθεροτυπία ώστε να φτάνει στα χέρια μου το περιοδικό 9 –ξέρετε εκείνο που είχε κόμικ(ξ)(ς) ή όπως στο διάολο γράφεται. Ήταν εκείνες οι μέρες που φοράγαμε τις ίδιες κάλτσες για μέρες και λιώναμε στα δωμάτιά μας άνευ λόγου και αιτίας. Τέτοια σαπίλα που ούτε μέχρι το περίπτερο δε μας έβγαζε δηλαδή. Μέσα, τώρα, στο εν λόγω έντυπο κάποια μέρα βρέθηκα να διαβάσω μια πραγματικά περίεργη ιστορία· ήταν φανερά sci-fi όμως δεν είχε να κάνει με αστροναύτες.

mars

Ήταν στον Άρη, ναι, είχε εξωγήινους, ναι, αλλά άλλαζαν οι σκηνές και οι ήρωες φορούσαν ρούχα του 19ου αιώνα. Μην τα πολυλογώ, ήδη το παράκανα. Δε μπορούσα να αντιληφθώ με τίποτα το concept, αργότερα όμως θα μάθαινα πως αυτό το λένε steampunk. Και θα κρατήσω εκείνη την αίσθηση: δεν έπιανα την ιστορία, δεν καταλάβαινα ακριβώς τι γίνεται και όμως για κάποιο σατανικό λόγο δεν μπορούσα να ξεκολλήσω. Σα να ρίξανε κάτι στο ποτό σου, να περνάς καλά αλλά να μην ξέρεις γιατί. Αυτή, φίλε αναγνώστη, υπήρξε και η πρώτη μου επαφή με τον Alan Moore και πιο συγκεκριμένα το έργο του The League of the Extraordinary Gentlemen.

the teamΤο συγκεκριμένο πόνημα του ιδιοφυούς βρετανού είναι σχετικά πρόσφατο αφού ξεκίνησε το 1999 και από ότι φαίνεται συνεχίζεται. Το concept του έχει να κάνει με τον συνασπισμό γνωστών λογοτεχνικών ηρώων της φανταστικής –και όχι μόνο- λογοτεχνίας στην υπηρεσία των μυστικών βρετανικών υπηρεσιών –με ότι αυτό μπορεί να προκαλέσει… Είναι όλοι τους εκεί: η Mina Harker από τον Dracula του Bram Stoker, ο κυνηγός μεγάλων θηραμάτων Allan Quatermain από τα περιπετειώδη pulp αναγνώσματα της ύστερης βικτωριανής εποχής, ο Dr Jekyll από το ομώνυμο μυθιστόρημα του Robert Louis Stevenson, o Αόρατος Άνθρωπος του Η.G Wells και ο αγαπημένος μου Captain Nemo -–τουλάχιστον όπως τον επανασυστήνει ο Moore- από τις 20.000 Λεύγες κάτω από τη Θάλασσα. Και αυτοί είναι μόνο η μία πλευρά, γιατί υπάρχουν και οι αντίπαλοί τους, αποθησαυρισμένοι πάλι από τις pulp αφηγήσεις πολύ περασμένων δεκαετιών, όπως ο Fu Manchu και ο αιώνιος αντίπαλος του Sherlock Holmes ο καθηγητής Moriarty.

Μέσα σε δώδεκα τεύχη όλοι τους θα βρεθούν από το ζενίθ στο ναδίρ και, μάλλον, στη λύτρωση -που όμως αφήνει μια πικρή γεύση. Εδώ δεν πρόκειται κανείς να εντυπωσιαστεί από τις εκπληκτικές εναλλαγές στο σενάριο ή από συγγραφικά αποφθέγματα που σου κολλάνε στο μυαλό –αν και υπάρχουν κάποιες συγκλονιστικές στιγμές όπως το τρομερά ιντριγκαδόρικο ερωτικό τρίγωνο/τετράγωνο στο οποίο εμπλέκεται ο Dr Jekyll ή η τιμωρία που επιφυλάσσει ο ίδιος στον Αόρατο Άνθρωπο.love

Εδώ, κατά την άποψή μου, άλλα ήταν το ζητούμενου: το στυλ. Τόσο από πλευράς σχεδίου, όσο και από πλευράς χρήσης –όσο και αν σας φαίνεται περίεργο- μιας λεπτής πρόζας όσον αφορά την αφήγηση αλλά και σε έναν ακόμα πιο απρόσμενο τομέα: στο περιθώριο της ιστορίας, στα εξώφυλλα και τα οπισθόφυλλα αλλά πολύ περισσότερο στα τελείως επιμέρους: στην ταυτότητα των τευχών, στα περιεχόμενα, ακόμα και στις δεκάδες φανταστικές διαφημίσεις που κοσμούν –σε κάθε αρχή και κάθε τέλος- τα τεύχη με αισθητική τραβηγμένη από το τότε. Το στυλ με την πραγματική του έννοια δηλαδή, και όχι αυτή του lifestyle, αλλά με ένα αυθεντικό τρόπο που θυμίζει το άψογο ρολόι τσέπης που βγαίνει αργά από ένα γιλέκο κεντημένο στο χέρι κάποιου αληθινού τζέντλεμαν μιας παλιότερης εποχής.diafimisi1

htyhtyΜε αυτά και με αυτά η σειρά είναι ένα πανηγύρι ενδολογοτεχνικών αναφορών, με τη μία να διαδέχεται την άλλη, σε τέτοια πυκνότητα, που ίσως μπορεί να γίνει κουραστικό -ιδιαίτερα δε για όσους δεν κατατάσσουν εαυτόν στους μύστες της φανταστικής λογοτεχνίας. Για αυτούς που όμως το κάνουν το εν λόγω κόμικ μπορεί να εκτελέσει και χρέη Ευαγγελίου. Γιατί εκτός από τις εικονογραφημένες του σελίδες, στο τέλος κάθε τεύχους υπάρχουν και πρωτότυπα διηγήματα (;) του Moore που εγκιβωτίζονται στο The League of Extraordinary Gentlemen και πιάνουν όλο του φάσμα της λογοτεχνίας του φανταστικού, από τις πιο pulp μορφές της –βλέπε Clark Ashton Smith, μέχρι τον Ε.Α Poe και τον H.P Lovecraft και αγγίζοντας ακόμα και τον Jorge Luis Borges. Υπάρχει ακόμη και ένα εκτενές ταξιδιωτικό αφιέρωμα σε πάμπολλες φανταστικές γεωγραφικές γωνιές που σμίλεψαν οι φανταστικές πένες των πρωτοπόρων του είδους –ή η παγκόσμια μυθολογία σε αρκετές περιπτώσεις. Υπάρχει εν ολίγοις ένα διαμάντι, θαμμένο μέσα στη σκόνη των δεκαετιών και τους διαδρόμους του μυαλού του Moore, για όποιον έχει την αντοχή να ψάξει.

Τελικά, το The League of Extraordinary Gentlemen, χωρίς να χάνει σε ανθρωπιά –βασικό χαρακτηριστικό του Moore, σκηνοθεσία ή fun για τον αναγνώστη, είναι ένας τεράστιος φόρος τιμής σε όλες εκείνες τις αναφορές/όλους εκείνους τους συγγραφείς που αποτέλεσαν έμπνευση για το μυαλό του σεναριογράφου. Αυτό που καταφέρνει να κάνει ο Alan Moore είναι να κρυπτογραφήσει με πλουμιστό και χρυσοποίκιλτο τρόπο την πεμπτουσία της λογοτεχνίας του φανταστικού και να τη δωρίσει σαν άλλος Προμηθέας ξανά πίσω στους αναγνώστες του 21ου αιώνα. Απλά το κάνει, νομίζω επίτηδες, με τέτοιο τρόπο που μειώνει την απόλαυση στους αμύητους και την αυξάνει σε τέτοιο βαθμό για τους μυημένους ώστε μια ανάγνωση να μην αρκεί. Για αυτό και μόνο όταν διαβάσω (ξανά) σε μέλλοντα χρόνο το κόμικ τούτο θα μπορώ να έχω πραγματικά εμπεριστατωμένη άποψη για αυτό. Μέχρι τότε όμως μπορώ να τον ευχαριστήσω που μου θύμισε και, κυρίως, ανανέωσε την καύλα μου για τη φαντασία στη λογοτεχνία. Την επόμενη φορά ελπίζω ίσως να μπορέσω να αποκρυπτογραφήσω το μυστικό που έχει σίγουρα κρύψει κάπου ανάμεσα σε αυτές του τις σελίδες…

cthulu

υγ1: Αναφέρθηκα μόνο στα πρώτα δώδεκα τεύχη της σειράς. Κυκλοφόρησαν και άλλα στη συνέχεια που το magnus opus αυτό ταξίδεψε σε πιο πρόσφατα χρόνια: στις αρχές του 20ου αιώνα, στα ψυχεδελικά 60s και στις κουφαμάρες του σήμερα.

υγ2: Στο graphic novel ονόματι Black Dossier που αποτελεί το σύνδεσμο ανάμεσα στην πρώτη φάση της σειράς και τη δεύτερη θα κάνω άλλη φορά ιδιαίτερη μνεία. Είναι τόσο μα τόσο ιδιαίτερο. Το αξίζει.

—————————————————————————————————————————————-

Διαβάστε επίσης:

Alan Moore Αφιέρωμα: Bάλτος να σου πετύχει | αρ.1

Αlan Moore Αφιέρωμα: Τσογλάνια from outer space | αρ. 2

Αlan Moore Αφιέρωμα: Mπάτμαν εναντίον (;) Τζόκερ | αρ.3

Αlan Moore Αφιέρωμα: Χιούμορ από την Κόλαση | αρ.4

Alan Moore Αφιέρωμα: Δεκατρείς σελίδες αριστούργημα | αρ. 5

Advertisements

23 thoughts on “Alan Moore Αφιέρωμα: Οι εντιμότατοι λογοτεχνικοί κύριοι | αρ. 6

  1. Τολμντεκ, αν κρίνω σωστά, όσο έχω καταλάβει τα αναγνωστικά σου γούστα τουλάχιστον, θα σου πρότεινα αν έχεις διάθεση για κόμικ να κοιτάξεις προς From Hell πλευρά. Δεν το έχω διαβάσει ακόμη αυτό το πόνημα του Moore αλλά οι περισσότεροι γνώστες το τοποθετούν στο νο.1 του έργου του. Και πέρα από αυτό έχει τα εξής συσταστικά: είναι παλιά Αγγλία, είναι αστυνομική ιστορία με serial killer, είναι όπιο.

  2. Θυμάσαι ακόμα τα χρόνια του λυκείου και του πανεπιστημίου; Εκπλήσσομαι! Έχεις μνήμη ελέφαντα, αλλιώς δεν εξηγείται..
    Κατα τα άλλα μου αρεσε η παρουσίαση και παρόλου δεν είμαι ούτε λίγο φαν της επιστημονικής φαντασίας, με έψησες

  3. μετά τον alan moore, θα σου πρότεινα να πιάσεις και τα παιδιά του: τον neil gaiman και το sandman, τον grant morrison και τους invisibles, τον warren ellis και το transmetropolitan. επίσης, από πιο πρόσφατες κυκλοφορίες της vertigo, ρίξε μια ματιά το unwritten. καλά χασίματα 🙂

    • και πολύ καλές προτάσεις θα έλεγα ότι έκανες, το Transmetropolitan πρέπει να είναι από τα πιο αγαπημένα μου κόμικ. Να Θυμίσω δε τις πρώτες σκηνές του κόμικ, που είμαι σχεδόν σίγουρος πως ο Spider Jerusalem είναι το εικονοποιημένο alter ego του Alan Moore.

      Για Sandman, θα την πω την αμαρτία μου, όσο και να εκτιμώ το έργο, ποτέ δε μου έκανε κλικ -όσο και αν προσπάθησα. Αλλά πάντα υπάρχει και άλλη μία ευκαιρία.

      Ο Grant Morrison είναι ο επόμενος αναγνωστικός μου στόχος -δεν τον έχω «ακουμπήσει» ποτέ.
      Για Invisibles ποια θα έλεγες πως είναι τα δυνατά σημεία;

  4. χεχεχε, όντως στην αρχή ο σπάιντερ είναι ξεπατικωτούρα/φόρος τιμής στον άλαν μουρ. συνολικά όλος ο χαρακτήρας είναι -νομίζω- βασισμένος στον χάντερ σ. τόμσον. τρομερό κόμικ, όπως και να ‘χει.

    για τον σάντμαν, αν μπορώ να κάνω μια ακόμη επισήμανση: μην τον πιάσεις από την αρχή. ξεκίνα με τις μικρές, αυτοτελείς ιστορίες του (ο τόμος fables & reflections είναι ιδανικός) και θα τον βρεις σιγά-σιγά το δρόμο.

    τώρα, για ινβίζιμπλς, ότι και να πω είναι λίγο. συμπυκνώνει όλη την dissident culture των 90ς, όλες τις μεταφυσικές-συνομωσιολογικές αναζητήσεις μιας γενιάς. ο ίδιος ο μόρισον θεωρεί ότι οι γουατσόφσκηδες έκλεψαν το ζουμί του κόμικ για να στήσουν το μάτριξ, κι ως ένα βαθμό έχει δίκιο. διαφορετική ιστορία μεν, όμως η βάση (grant conspiracy scheme, μεσσίας που πρέπει να αποδεχτεί το ρόλο του) είναι η ίδια. το τρομερό με τον τύπο, είναι ότι από την πρώτη στιγμή είχε όλη την ιστορία στο κεφάλι του, μέχρι το τελευταίο καρέ του τελευταίου τεύχους, έξι χρόνια μετά. γι’ αυτό το λόγο κι επιστρέφω στις σελίδες του συχνότερα από ότι στα υπόλοιπα.

    επιστρέφοντας στον άλαν μουρ, αξίζει νομίζω να δεις αυτό το ντοκιμαντέρ: http://www.youtube.com/watch?v=pwMaPcY29UE –αν και μάλλον ότι θα το έχεις ήδη δει. επίσης, δοκίμασε να πιάσεις κάποια στιγμή και το promethea, το πιο φιλόδοξο ίσως και προσωπικό πρότζεκτ του.

    αυτά 🙂

  5. για Transmetropolitan: το αναίτιο μίσος του Spider για τα σκυλιά, αν και δεν το συμμερίζομαι, πάντα μου φαινόταν συναρπαστικό.

    για Sandman: αυτό έχω κάνει, όπως το λες. Αλλά και πάλι… Για να μη γκρινιάζω όμως θα δοκιμάσω ξανά είναι όντως πολύ πιθανό απλά να μου έχει κάτσει ανάποδα -έτσι, χωρίς συγκεκριμένο λόγο.

    για invisibles: μη λες άλλα, έχει μπει ψηλά στο to read list.

    υγ: Χθες βράδυ τελειώσα το 5 τευχάκι του Promethea…
    υγ2: Μήπως έχει πέσει στα χέρια σου ποτέ το «self published» έπος ονομάτι Poison Elves;

    • self published, ασπρόμαυρο με κεντρικό ήρωα ένα elf που κάνει ναρκωτικά, πληρωμένες δολοφονίες και γενικά βγάζει την απέχθεία του και το μίσος του απέναντι σέ όλο το σύμπαν. Δε θα πω άλλα. Μπορώ να μιλάω μέρες για αυτό, έχω υποσχεθεί στον εαυτό μου να γράψω κάτι εκτενές για αυτό. Οψόμεθα. Long live και r.i.p στον δημιουργό του τον Drew Hayes.

  6. Παράθεμα: Alan Moore Αφιέρωμα: Η Μαύρη Βίβλος | αρ.7 | Τα Νέα του Βελγίου

  7. Παράθεμα: Alan Moore Αφιέρωμα: Η γυναίκα Προμηθέας του αύριο | αρ. 8 | Τα Νέα του Βελγίου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s