Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ ή αλλιώς σκατά στο σωφρονιστικό μας σύστημα

Μια ταινία που σε παίρνει από το χέρι. Άλλοτε σε κρατάει πιο σφιχτά, κάπως πιο βίαια ίσως, άλλοτε πιο τρυφερά. Σε καθίζει στην καρέκλα, τον καναπέ ή το κρεβάτι, και ανοίγει τα μάτια, τα μισόκλειστα, τα κλειστά, τα γλαρωμένα, ακόμα και τα ορθάνοιχτα θα τα ανοίξει λίγο παραπάνω.

 Η άχρηστη πληροφορία: Το γύρισμα της σκηνής του μπεϊζμπολ, οπού ο Άντυ και ο Ρεντ μιλούν για πρώτη φορά, διηρκησε εννιά ώρες. Ενώ την επόμενη μέρα  ο Φρίμαν έκσασε μύτη στο γύρισμα με μπαταρισμένο χέρι.

Η άχρηστη πληροφορία: Το γύρισμα της σκηνής του μπεϊζμπολ, οπού ο Άντυ και ο Ρεντ μιλούν για πρώτη φορά, διηρκησε εννιά ώρες. Ενώ την επόμενη μέρα ο Φρίμαν έκσασε μύτη στο γύρισμα με μπαταρισμένο χέρι.

Πρόκειται λοιπόν για την ιστορία του Αντυ, ενός νέου διευθυντή τραπέζης που ξαφνικά βρίσκεται στην φυλακή Shawsank με την κατηγορία  διπλού φόνου, όχι εν θερμώ. Kατηγορείται, για έγκλημα πάθους με θύματα την σύζυγό του και τον εραστή της. Την αφήγηση της ιστορίας ακούμε από την υπέροχα βαθιά και ήρεμη φωνή του Morgan Freeman,  ο οποίος ενσαρκώνει και έναν από τους πρωταγωνιστικούς χαρακτήρες, αυτόν του Ρέντ. Μικρή παρένθεση: στο βιβλίο ο Ρεντ περιγράφεται ως ένας λευκός Ιρλανδός με πορτοκαλί γένια, για χάρη του Μοργκαν Φριμαν όμως άξιζε η μικρή παρέκκλιση από το γράμμα του βιβλίου. Κλείνοντας την μικρή παρένθεση, η Τελευταία Έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ, είναι μια ταινία, όπως έγραψε και o Jernesto ουμανιστική. Ουμανιστική ταινία, που ανοίγει χίλια δυο μέτωπα, αλλά στέκεται μακριά από τα διάφορα ενοχλητικά τσιτάτα για την πίστη στον άνθρωπο. Όσοι τα διαβάζετε και σας πετάγονται τα μάτια έξω -ενώ παράλληλα ένα ελαφρύ μελιτζανί χρωματίζει τα πρόσωπα σας-, εσείς λοιπόν,  είστε στην σωστή ταινία. Η υγεία σας θα παραμείνει ακέραια.

 Μιλώντας λίγο πιο σοβαρά τώρα, πρόκειται για μια ιστορία με υψηλή κοινωνιολογική αξία. Ας πάρουμε όμως τα πράγματα ένα – ένα. Θίγεται κατ’ αρχάς αυτό το  διαχρονικό ζήτημα της αναζήτησης γοήτρου από ένα περιφρονημένο πλήθος, αυτό «των παλιών»,  σε έναν κόσμο όπου σε κάθε ταπεινωμένο αντιστοιχεί ένας εξυψωμένος. Έτσι λοιπόν, οι νέοι, τα ψάρια, γίνονται το αντικείμενο χλευασμού από τις παλιές καραβάνες, όπως συνέβαινε και στα στρατόπεδα συγκέντρωσης, όπως συμβαίνει, σε μικρότερο βαθμό και στα στρατιωτικά στρατόπεδα σήμερα. Και μετά η ταινία περπατάει και η πανσκλήρη πλευρά του έγκλειστου βίου, σαν από θαύμα συναντά την άλλη πλευρά, αυτή της αλληλεγγύης, της γενναιοδωρίας, της υπομονής και της επιμονής. Ενώ σατιρίζεται με τον πιο λεπτό τρόπο το εξής υπάρχον, άγραφο σύστημα (το οποίο μόλις έγινε και γραπτό): «Όπου δεις αδύναμο ή ιεραρχικά κατώτερο με ικανότητες, πιες του το αίμα! Εναλλακτικά, ρούφηξε του το μεδούλι ή ξεζούμισε τον. Υπάρχει πάντα η επιλογή να εφαρμόσεις όλα τα παραπάνω, εσύ  περήφανα διεφθαρμένε διευθυντά-ανώτερε».

Κι ενώ τσουλάει η ταινία, με αλλεπάλληλες κορυφώσεις, προς το τέλος μας φυλάει μια από τις πιο δυνατές που αφορά -σε τι άλλο;- σε μία απ’ τις αμέτρητες παθογένειες της κοινωνίας αυτής. Και το κάνει θέτοντας δύο νοητές ερωτήσεις: Τι είναι σωφρονισμός; Μπορεί να συμπεριληφθεί στο λεξιλόγιο μας όταν αναφερόμαστε στις σημερινές συνθήκες κράτησης; Ενώ, τελευταίο, μα καθόλου καταϊδρωμένο, τίθεται το ζήτημα της επανένταξης, ειδικά των ατόμων που η φυλακή έγινε η ζωή τους, το κελί το σπίτι τους και οι συγκρατούμενοι οι φίλοι, οι συγγενείς και οι εχθροί τους. Αφήνει ως σαφή πρόταση την μόρφωση και την δημιουργία ενός κοινού στόχου, με ό,τι αυτά συνεπάγονται, και η αλήθεια είναι ότι με βρίσκει απόλυτα σύμφωνη. Αυτή τη φορά, η μικρή μας παρένθεση είναι προσωπικού και βιογραφικού τύπου. Πριν από επτά περίπου χρόνια, είχα την τύχη να επισκεφθώ το κατάστημα κράτησης ανηλίκων στον Αυλώνα. Για να είμαστε ακριβείς, η αφορμή ήταν το σχολείο των φυλακών. Είχαμε συγκεντρώσει χρήματα από ένα Χριστουγεννιάτικο παζάρι του σχολείου μας και με ένα μέρος των εσόδων αγοράσαμε μουσικά όργανα, τα οποία και τους πήγαμε. Η διαφορά ανάμεσα σε εκείνους που πήγαιναν σχολείο ή αθλούνταν ή μάθαιναν ένα μουσικό όργανο με τους άλλους που δεν έκαναν τίποτα από τα παραπάνω, ήταν εμφανής. Είχαν κάτι άλλο στο βλέμμα τους, κάτι πιο αισιόδοξο και σίγουρα υψηλότερα επίπεδα θέλησης για επικοινωνία με εμάς τους «απ ‘έξω». Κι αυτό γιατί όπως και στο Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ, είχαν στόχους που τους κρατούσαν ενωμένους, ενεργούς, όσο το δυνατόν ενταγμένους, και δεν τους επέτρεπαν να βουλιάξουν σε ένα εσωτερικό κλείσιμο, μίλια μακριά από οτιδήποτε κοινωνικό.

Η ταινία είναι βασισμένη στην 512 σελίδων νουβέλα του Stephen King, Rita Hayworth and Shawshank Redemption, μέρος της συλλογής Different Seasons και αντιπροσωπεύει την εποχή της άνοιξης. Ο Κινγκ έχει δηλώσει πως και οι τρείς από τις τέσσερις νουβέλες, μαζί και η εν λόγω, είναι εμπνευσμένες από την παιδική του ηλικία. Με βάση αυτές τις τελευταίες πληροφορίες σκέφτομαι πόσο ωραία θα ήταν να πρόβαλλαν αυτή την ταινία σε σχολικές αίθουσες… Πόσα μπουλαρίσματα και εχθρότητες θα είχαν αποφευχθεί, πόσο πιθανότατα θα είχε προωθηθεί η ιδέα της ομάδας, πόσα «πόσα» μπορεί να ήταν διαφορετικά. Όλα αυτά με μία ταινία, θα μου πεις; Όλα αυτά με μία ταινία που η προβολή της μαρτυράει άλλη νοοτροπία. Θα σου απαντήσω. Τέλος πάντων, αρκέτα με τα μελό και τη σοβαρότητα. Άντε καλή χρονιά σε όλους τους παλιοημερολογητες. Είθε το Βέλγικο χρονολογικό σύστημα να εξαπλωθεί μια μέρα στον κόσμο όλο!

Υ.Γ: Και είναι και πρώτη στο imdb, όπως μας είχε ενημερώσει το 2011 ο κ. Glass

Advertisements

11 thoughts on “Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ ή αλλιώς σκατά στο σωφρονιστικό μας σύστημα

  1. H συγκεκριμένη ταινία πρέπει να είναι ο λόγος για τον οποίο άκουσα πρώτη φορά την έκφραση: «ταινιάρα». Δυο κολλητοί μου στο δημοτικό που με για κάποιο περίεργο λόγο την είχαν δει τότε πιτσιρίκια. Και όμως τους έβγαινε αυθόρμητα να πούνε όλη την αλήθεια για αυτό που είναι. Ναι, και στο δικό κινηματογραφικό σύμπαν είναι αξεπέραστη.

  2. Στο δικό μου κινηματογραφικό σύμπαν είναι απλά μια καλή ταινία, αυτό. Ποτέ δεν κατάλαβα γιατί τέτοιος χαμός. Καλογυρισμένη, καλή ιστορία, φοβερό φινάλε αλλά μου φάνηκε και λίγο επίπεδη, κάπως προφανής όσον αφορά στις προεκτάσεις της και τους πιθανούς συμβολισμούς της. Ισως φταίει που την είχα δει πρωί.

    Πλέον, πάντως, νομίζω ότι είναι κυρίως ένα φαινόμενο του ίντερνετ, πολύ περισσότερο από ένα αριστούργημα στο ράφι της κινηματογραφικής ιστορίας.

    • Εγώ δεν βρίσκω καθόλου κακό το προφανές, πιστευω οτι όταν είναι δωσμένο με ωραίο τρόπο είναι μια χάρα. Και γενικά δεν είμαι της άποψης: φτιάχνε ταινίες με κρύμμενα νοήματα που λίγοι θα καταλάβουν. Είναι ωραίες αυτές οι ταινίες, αλλά δεν είναι και απαραίτητη προϋποθεση να έχει αυτό το στοιχείο μια ταινία για να την θεωρήσω καλή.

      • Ούτε εγώ βρίσκω κακό το προφανές, ούτε το απλό, ούτε το εύκολο. Συμφωνώ με αυτό που λες. Αλλά δεν μιλάω για τον τρόπο που μεταφέρεται το μήνυμα αλλά για το ίδιο το μήνυμα.

      • Αη γκότ ιτ τζιμι. Είναι τελείως ζήτημα γούστου αλλά και αντίληψης. Θέλω να πω οτι ναι είναι προφανές το μήνυμα. Παρόλα αυτά το προφανές είναι και κάπως σχετικό γενικά. εμένα αυτό που μ αρέσει είναι που αποδίδει πολλά προφανή μαζί με έναν τρόπο που τα ξανασυνειδητοποιώ, χωρίς όμως να τα σκεφτώ.

  3. Όταν μου είχες πει πως η Τελευταία έξοδος: Ρίτα Χέιγουορθ, ή μάλλον το «Ρίτα Χέιγουορθ στις Φυλακές Σάοσανκ», ανήκει σ’ αυτή τη συλλογή με τις άλλες τρεις νουβέλες βρήκα ποιο θα είναι το επόμενό μου ανάγνωσμα! Δυστυχώς στην Ελλάδα κυκλοφορούν η κάθε νουβέλα ξεχωριστά και πρέπει να τα σκάσεις ξεχωριστά 😦 Τέλος πάντων, αυτό που ήθελα να πω είναι ότι το «Στάσου Πλάι μου», η ταινιάρα με τον ρίβερ φοίνιξ μικρό, είναι η μία απ’ αυτές τις νουβέλες με πρωτότυπο τίτλο «The Body»!
    http://www.imdb.com/title/tt0092005/?ref_=nv_sr_2
    Ένας ολόκληρος κόσμος ανοίγεται μπροστά μου! Τροφή για κανά μήνα!

    Υγ: Μπορεί να πρόκειται για τυπογραφικό (;), μα η νουβέλα Rita Hayworth and Shawshank Redemption είναι αρκετά μικότερη από 500 σελίδες (νουβέλα αφού), νομίζω δε ξεπερνάει τις 150 (ανάλογα και την έκδοση φυσικά)
    Υγ2: Πάρε τη ρίτα να πάρω το στάσου, να ανταλλάξουμε μετά!
    Υγ3: σκατά στο σωφρονιστικό μας σύστημα indeed! Φαίνεται πως το πονάς το θέμα 🙂

  4. The Shawshank Redemption λεγεται.
    Οποιος μετεφρασε τον αγγλικο τιτλο ή οποιοσδηποτε τον χρησιμοποιει πρεπει να αυτοκτονησει με κρεμασμα οπως ο παππους που βγηκε απ την φυλακη.
    «Εεεεε σποιλερς θα μου πειτε….»Ακριβως» θα σας πω.

    • Γνωρίζω πως λέγεται. Η μετάφραση του τίτλου είναι όντως ατυχής(ο τίτλος ακόμα και ατυχής μ αρέσει πάντως), οπότε σύμφωνα με τα λεγόμενα σου πρέπει να κρεμαστώ από στιγμή σε στιγμή.

    • Μα στην Ελλάδα βρισκόμαστε, δεν είναι πιο λογικό να χρησιμοποιούμε τον ελληνικό μεταφρασμένο τίτλο απ’ την στιγμή που έτσι κυκλοφόρησε και έγινε γνωστό; 🙂

  5. Αν και εγώ ξενερώνω πολλές φορές με τις μεταφράσεις πρωτότυπων τίτλων (ειδικά με τις ισπανικές) θα πρότεινα να το λέει ο καθένας όπως βολεύεται και του έρχεται.. Δε νομίζω ότι εδώ είμαστε κάποιου είδους ινστιτουσιοναλίστικο(!) κέντρο που κολλάει στις λέξεις..Το θέμα είναι να επικοινωνούμε και να συνενοούμαστε. Όπως είπε και ο Jimmy δεν είναι απλά πώς μεταφέρεται το μήνυμα αλλά το ίδιο το μήνυμα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s