Περί ορθογραφίας

Προσοχή: στο κείμενο που ακολουθεί εκφράζονται αυθαίρετες απόψεις χωρίς ίχνος επιστημονικής τεκμηρίωσης.


καταστροφι2
Κάθομαι στον καναπέ και χαζεύω τηλεόραση. Ο αδερφός μου στο ίδιο δωμάτιο γράφει μια εργασία στον υπολογιστή για τη σχολή του. Ξαφνικά γυρνάει και με ρωτάει: Ρε συ πώς γράφεται το ου; Είμαι σίγουρη πως δεν έχω ακούσει καλά. Ρωτάω διευκρινιστική ερώτηση. Επαναλαμβάνει. Ξαναρωτάω περιμένοντας να ακούσω ολόκληρη τη λέξη που υποθέτω ότι θα τελειώνει σε ου. Τον κοιτάω αποβλακωμένη κι επιτέλους μου εξηγεί: γράφεται με όμικρον-ύψιλον ή με ύψιλον-όμικρον;

Ο αδερφός μου έχει δυσλεξία και ήξερα πως ένα από τα συμπτώματα της δυσλεξίας είναι οι αναγραμματισμοί. Παρόλα αυτά η ερώτησή του με σόκαρε και με μάγεψε γιατί συνειδητοποίησα (για μια ακόμα φορά) πόσο διαφορετικά μπορεί να σκέφτεται ο ανθρώπινος εγκέφαλος. Έχω μεγαλώσει με τα ορθογραφικά λάθη του αδερφού μου και νομίζω ότι έχω πάθει εξάρτηση. Όταν μου έδειξε για πρώτη φορά τον ύλιο, προς στιγμήν τυφλώθηκα, μετά άρχισα να γελάω και τελικά απλά τον άκουγα να μου μιλάει για την αισθησιοκρατική – έτσι νομίζω την είπε – αντίληψη της ορθογραφίας. Με είχε ήδη πείσει. Βέβαια εμένα οι ανορθογραφίες μου δεν είναι αυθεντικές και πηγαίες όπως του αδερφού μου. Αν εξαιρέσεις μερικές απροσεξίες, τα υπόλοιπα είναι μάλλον εμμονές. Και τώρα θα σου αποκαλύψω τον πραγματικό μου σκοπό: να μιλήσω για τις εμμονές μου σε σχέση με την ορθογραφία – και όχι μόνο.

Εννιά στις δέκα φορές γράφω νοιώθω και όχι νιώθω. Το νιώθω το έχω συνηθίσει πια, μη σου πω μου φαίνεται σχετικά κομψό. Αλλά όταν έμαθα για πρώτη φορά ότι υπάρχει μου φάνηκε τόσο φτωχό! Το χειρότερο δε είναι ότι όταν προσπάθησα να υπερασπιστώ τι νοιώθω με αντιμετώπιζαν λες κι έρχομαι από άλλο πλανήτη. Προσπαθούσαν να με πείσουν πως το νοιώθω, αν υπήρχε ποτέ, έχει εκλείψει περίπου μαζί με τους δεινόσαυρους και ένοιωθα ότι απαιτούσαν να κάνω έκπτωση σ’ αυτό που νοιώθω. Απεχθάνομαι το αβγό γιατί είναι σα να ξεκινάς να γράφεις την αλφαβήτα, μου φαίνεται γελοίο. Ναι ξέρω, το αυγό δε θεωρείται ακριβώς ανορθογραφία, αλλά αν συνεχίσω να το γράφω έτσι, φοβάμαι ότι σε λίγα χρόνια θα μου πετάνε α_γά. (συμπλήρωσε το γράμμα της αρεσκείας σου, εγώ δεν είπα να γράφουμε όλοι με τον ίδιο τρόπο). Εκτός αν λέμε όλοι το αβγδό, ζήτω η υπερβολή!

Αυτά τα καινούρια πάλι που ήταν δύο λέξεις και έγιναν μία με προβληματίζουν πολύ. Το παρόλο μου φαίνεται φυσιολογικό, μη με ρωτάς γιατί, γιατί έτσι. Με τα καταρχήν και κατ’ αρχάς είμαι έτσι κι έτσι. Το απέξω όμως δεν το χωράει ο νους μου. Κάπου εδώ νομίζω ότι οι φιλόλογοι έχουν ήδη ψηφίσει ομόφωνα πως πρέπει να θανατωθώ ως οπισθοδρομική, κι ετοιμάζονται να έρθουν να με λιντσάρουν, αλλά δε με νηάζει! (τους τύφλωσα προσωρινά, κέρδισα λίγο χρόνο και συνεχίζω). Μη νομίζεις, κι εγώ προσπαθώ να καταλάβω γιατί. Το μόνο που μπορώ να σκεφτώ είναι τα μαθήματα πιάνου. Αφού μάθαινα να παίζω κάθε χέρι «χωριστά», περνούσα στο επόμενο στάδιο που ήταν να μπορώ να παίξω καλά και τα δύο χέρια «μαζί». Και τέλος έπρεπε να μάθω να παίζω το κομμάτι «απ΄ έξω». Το έχω δει τόσες πολλές φορές γραμμένο έτσι στη ζωή μου που για να αλλάξει μέσα μου δεν ξέρω τι πρέπει να γίνει. Όχι ότι τα κατάφερνα και πολύ καλά μ’ αυτό το απ΄ έξω, τώρα που το θυμάμαι μάλλον με είχε στοιχειώσει, οπότε κανονικά από αντίδραση θα έπρεπε να το γράφω απέξω. Δε βγάζω άκρη.

Πρόσφατα έπρεπε να χρησμοποιήσω τη γενική της λέξης χαρτάκι. Του χαρτακίου; Τεράστιο πρόβλημα. Γιατί; Γιατί δε μου αρέσει, απλά δε μου αρέσει, τι δεν καταλαβαίνεις; Και ναι, η αισθητική έχει τεράστια σημασία! Άλλο αν ο καθένας έχει διαφορετική άποψη για το τι είναι όμορφο και τι όχι. (Όσοι έχουν άποψη τέλος πάντων). Σκέφτηκα να αλλάξω τη σύνταξη για να το αποφύγω, αλλά αποφάσισα να πω απλά «του χαρτάκι». Θυμήθηκα κι έναν καθηγητή φυσικής στη σχολή που νομίζω είχε κάποια σχέση με Ρωσία, καταγωγή, σπουδές, δε θυμάμαι, πάντως δεν τα μίλαγε και φαρσί τα ελληνικά κι ένα ολόκληρο εξάμηνο μας τα ‘χε πρήξει με την ταχύτητα του κυβάκι και τη στροφορμή του δισκάκι. Τότε τον κοροϊδεύαμε, τώρα πια καταλαβαίνω.

Μισώ τον ορθογράφο του word που καταλαβαίνει ότι θέλει και όχι ό,τι του λέω. Όσο το σκέφτομαι, νομίζω πως πρόκειται για μια βρώμικη παγκόσμια συνωμοσία. Ξεκινά ως σύσταση: το να γράφεις ό,τι θες δεν είναι σωστό σου λέει και σε στιγματίζει με την καταραμμένη κόκκινη κατσαρή γραμμή. Στα αγγλικά δε, νομίζω ότι τα πράγματα έχουν γίνει πιο άγρια. Τι σύσταση και μαλακίες, εμείς ξέρουμε ποιο είναι το βέλτιστο για εσάς και το αυτό θα πράξωμεν, το optimise γίνεται αυτόματα optimize χωρίς να σε ρωτήσει κανείς. Άι σιχτήρ!

Όχι, δεν απογοητεύομαι. Συνεχίζω συνειδητά να γράφω όπως θέλω κι ανυπομονώ για το καλοκαίρι με τον απαραίτητο ύλιο.

Advertisements

15 thoughts on “Περί ορθογραφίας

  1. κυρία τού μπλοκακιού ποιο είν’ το λάθος τού χαρτακιού ;
    (εγώ είμαι κολημμένη και με μια παληά γρηά τής περιοχής περιστεριού)

    καλή σας καινούργια χρονηά που θα ‘ναι και δύο φορές το εφτά 🙂

    • Χαρτάκιου, χαρτακίου, χαρτακιού, δε με πείθει τίποτα. Προπροπαραλήγουσα – χάρτακιου: χάλια. Αδιέξοδο!
      Οι γρηές στα νειάτα τους τα σπάγανε!
      Καλή σας χρονηά χαρη!

    • Ευχαριστώ πολύ Joseph!

      Υ.Γ.1 Αυτό κατάλαβες απ’ όλο το κείμενο;
      Υ.Γ.2 Λες να δουλέψει; Μες στην απελπισία μου είχα αλλάξει το πληκτρολόγιο (μάλλον) σε british και εναλλάσσονταν οι θέσεις των: @ και «. Παράνοια.

  2. Συμφωνώ πάνω κάτω. Πρώτον, τι αβγά, τι αυγά, σιγά τ’ αβγά – τι νοιώθω, τι νιώθω, όλοι καλά νιώθουμε, άλλωστε είναι ακόμα κοινώς αποδεκτό όπως και αν γράψεις τις δυο αυτές λέξεις και δεύτερον, έχεις δίκιο, όλα είναι θέμα αισθητικής (αν μπουμπούνιζες ιστορικές ορθογραφίες και επιστημονικά κριτήρια, θα άλλαζε το πράγμα). Βέβαια, πρέπει να βγαίνει κι ένα νόημα, γιατί για κάποιο λόγο υπάρχει κ η ορθογραφία: να συνεννοούμαστε. Και ακόμα, επειδή δεν είμαστε όλοι ανοιχτοί στο να δεχτούμε τα γούστα του καθενός, π.χ. αν διαβάσω «κυττάξτε!» θα μου ξινίσει, προσωπικά είμαι υπέρ της απλής/επικρατούσας ορθογραφίας.
    Είναι και το ποίημα της Κικής Δημουλά «Γράψε Λάθος», το οποίο βρίσκω πολύ όμορφο και συμπνέει με το κείμενό σου.
    (Ξαναδιαβάζοντας τώρα το ποίημα, σκέφτομαι πως ο «ύλιος» σού & του αδερφού σου, θα ήταν μια εξαιρετική προσωπική απάντηση στους στίχους «Δείξε μου εσύ ένα ύψιλον/ που να κατάφερε ποτέ σωστά να μας ενώσει.») 🙂

    • Τι είπες τώρα! Εννοώ για το ύψιλον της Δημουλά (δεν το ήξερα το ποίημα αυτό και σ’ ευχαριστώ).

      Κατά τ’ άλλα, με το αριστερό μέρος του εγκεφάλου μου, πολύ συμφωνώ περί νοήματος, συνεννόησης και επικρατούσας ορθογραφίας.

  3. Πρόσφατα έπρεπε να χρησμοποιήσω τη γενική της λέξης χαρτάκι.
    γιατι δεν προσπαθουσες να βρεις αλλες λεξεις?
    «του μικρου χαρτιου»
    ας πουμε,,,
    ή ακομα καλυτερα ενα σκετο «του χαρτιου»
    —–
    Το μεγεθος παιζει ρολο τελικα?

    • Ωχ! Ερώτηση – παγίδα!
      Νομίζεις είναι εύκολο πράγμα να βρίσκεις λέξεις;

      Πάντως ένα από τα όμορφα πράγματα στη γλώσσα είναι πώς το ίδιο πράγμα με άλλες λέξεις μπορεί να μην είναι και τόσο το ίδιο.
      Υπάρχει βέβαια και αυτό του Shakespeare (για να κάνω μόνη μου τον αντίλογο): a rose by any other name would smell as sweet.

  4. Πολύ ωραίο feline και πολύ καλά κάνεις που κρατάς την ορθογραφία που σου αρέσει.

    Άλλο ένα εκνευριστικό παράδειγμα είναι το τραίνο, δε θα έγραφα ποτέ τρένο.

  5. Πολύ ωραία τα είπες feline! Το θέμα ορθογραφία είναι από τα αγαπημένα μου -κάνω πολλά λάθη- και με απασχολεί από την δευτέρα δημοτικού σε καθημερινή βάση.
    Θα συνεχίσω να προτείνω (μέχρι να μου αφιερώσει ο Plunders μια παραγλωσσολογία) την πλήρη απλοποίηση της γλώσσας.

  6. ωραίο κείμενο feline! είμαι τόσο, μα τόσο ανορθόγραφη που με κάνει να νιώθω καλύτερα(το άλλο το νοιώθω να σου πω την αλήθεια δεν το μπορώ)!
    Υ.Γ: γράψε και κανένα κείμενο γι αυτόυς που δεν βάζουν σωστά τα σημεία στίξης

  7. Sonya και Jimmy εγώ γενικά δεν κάνω πολλά λάθη, άσε που παρατηρώ συνήθως τα λάθη των άλλων. Θα σας πω όμως μια ιστορία:

    Σε κάποιες από τις τελευταίες εκλογές ήμουν εφορευτική επιτροπή. Ξύπνησα πριν ξημερώσει, βρίζοντας πριν ακόμα ξυπνήσω, φόρεσα ό,τι βρήκα μπροστά μου, πέταξα ένα βιβλίο στην τσάντα μου και ξεκίνησα για το εκλογικό κέντρο, προσπαθώντας να προετοιμαστώ ψυχολογικά για τα χειρότερα. Φτάνω στο σχολείο, βρίσκω την αίθουσα – ήταν μια τρίτη ή τετάρτη δημοτικού – λέω καλημέρα και λουφάζω σε μια γωνιά ημιλιπόθυμη. Στον τοίχο δίπλα μου υπήρχαν κολλημένες ζωγραφιές των παιδιών. Το μάτι μου καρφώθηκε σε μία ζωγραφιά που δεν μπορείτε να φανταστείτε πόσο μου έφτιαξε τη μέρα. Ήταν το ρομπότ καταστροφί.

    Σας παρακαλώ, μη νιώθετε άσχημα ούτε για μια στιγμή!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s