Λούκυ Λουκ: Μικρός οδηγός ανάγνωσης

luckyluke11

Αφού ξεπάστρεψε τα έθνη των Ινδιάνικων φυλών, το άρτι ανεξάρτητο κράτος των ΗΠΑ (1776), «αντιστάθμισε» την αιματηρή του γέννηση παραχωρώντας στους εναπομείναντες Ινδιάνους «απαραβίαστες» περιοχές στα δυτικά της επικράτειάς του. «Απαραβίαστες» ; – όχι για πολύ…

rantanplan

Αμερική, γύρω στα 1850: Τα εδάφη που περιλαμβάνονται μεταξύ του ποταμού Μιζούρι και των Βραχωδών Ορέων έχουν κακή φήμη: είναι άνυδρα, φτωχά σε ξυλεία και η γη τους είναι μη καλλιεργήσιμη. Ωστόσο δεν είναι ακατοίκητα: ανήκουν στους τελευταίους ελεύθερους Ινδιάνους των Ηνωμένων Πολιτειών, οι οποίοι, ύστερα από δεκαετίες αδιάκοπου κι εγκληματικού εποικισμού των Λευκών, περιορίστηκαν σ’ αυτά εκεί τα μέρη που έμελλε να ονομαστούν Άγρια Δύση ή Φαρ Ουέστ, και που εκτείνονται πέρα από τον 100ό μεσημβρινό που χωρίζει νοητά τις ΗΠΑ στα δύο. Εκεί είναι που οι εναπομείναντες ιθαγενείς Ινδιάνοι κυνηγούν τα μεγάλα κοπάδια των βισόνων· από εκεί είναι που θα περάσουν και τα ξελιγωμένα καραβάνια των πρώτων σκαπανέων χρυσοθήρων έπειτα από το γενικό πρόσταγμα της εξόρμησης για χρυσό. Όπως και νά ’χει, αυτή που ονομάστηκε Μεγάλη Αμερικανική Έρημος, λόγω της εχθρότητας των εδαφών της προς κάθε εκμετάλλευση, παραμένει παρθένα και απαραβίαστη μέχρι το 1850. Αλλά δεν θα αντισταθεί για πολύ καιρό ακόμα στις βλέψεις του Λευκού Ανθρώπου

Αμερική, 1862: Ψηφίζεται ο Νόμος για τα Αγροκτήματα (Homestead Act), που επιβεβαιώνει τη βούληση της Κυβέρνησης ν’ αναθερμάνει την επεκτατική προώθηση προς τη Δύση. Κάθε αμερικανός πολίτης θα μπορεί στο εξής ν’ αποκτήσει δωρεάν δικαίωμα ιδιοκτησίας 80 εκταρίων δημόσιας γης, υπό τον όρο ότι θα τα καλλιεργεί. Με τον Νόμο για τα Αγροκτήματα, τελευταία κι εξοντωτική πράξη του αμερικανικού εποικισμού, τα έρημα και αφιλόξενα εδάφη της Δύσης καθίστανται προοδευτικά καλλιεργήσιμα και παραγωγικά.

cowbarΦαρ Ουέστ, 1865: Οι απέραντες πεδιάδες της Άγριας Δύσης αρχίζουν να αξιοποιούνται απ’ τους μεγαλοκτηνοτρόφους, που επωφελούνται απ’ το λείο έδαφος για να βόσκουν τα τεράστια κοπάδια των μακρυκέρατων αγελάδων τους (long horns). Εκατομμύρια βοοειδή που οδηγούνται από καουμπόηδες κατακλύζουν την μέχρι πρότινος εδαφική επικράτεια των βισόνων και των Ινδιάνων, πλουτίζοντας αβέρτα τους επονομαζόμενους βαρόνους βοοειδών.

Ιλινόις, 1874: Ο αμερικανός κτηματίας J.F. Glidden αποκτά δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για ένα προϊόν που πολύ σύντομα θα επιβεβαίωνε δια της χρήσης του πως ό,τι εφαρμόζεται στα κοπάδια, μπορεί να εφαρμοστεί εξίσου καλά και στον άνθρωπο: ένα σταθερό, ανθεκτικό και οικονομικό συρματόπλεγμα, φτιαγμένο από δύο σύρματα που αλληλοπλέκονται, και φέρουν σε σειρά και κατά διαστήματα αγκαθωτές προεξοχές. Damn you Glidden…

elalucky

Λούκυ δικέ μου, αυτό τ’ αγκαθωτό μαραφέτι θα σε στείλει στην ανεργία…

Οι αγρολήπτες που προωθήθηκαν προς τη Δύση αρχίζουν να περιφράσσουν τα μικρά γεωτεμάχιά τους αποκόπτοντας τους χώρους βοσκής για τα βοοειδή. Ξεσπούν άγριες διαμάχες που θα μείνουν γνωστές στην ιστορία ως πόλεμοι του συρματοπλέγματος. Η αυτοκρατορία των βοοειδών καταρρέει καθώς χρόνια και χρόνια βασιζόταν στον άγραφο νόμο της ελεύθερης πρόσβασης, γνωστού ως open range: «μην εμποδίζεις το δρόμο του κτηνοτρόφου προς το λιβάδι και το νερό· μη φράζεις το δρόμο του με οικιστικά εμπόδια, αγρούς και κυρίως με περιφράξεις». Η σημασία του συρματοπλέγματος για την αμερικανική ιστορία είναι τέτοια ώστε έχει ειπωθεί ότι «δεν ήταν ούτε οι σιδηρόδρομοι, ούτε οι νόμοι για τη γη εκείνοι που επέτρεψαν την προώθηση του αγρολήπτη πέρα από τον Μιζούρι, αλλά σαφώς το συρματόπλεγμα». Η ήττα των βαρόνων των βοοειδών επέρχεται έπειτα από σκληρές μάχες, ενώ αποτυπώνεται στα πάμπολλα γουέστερν που αναπαράγουν κινηματογραφικά αυτούς τους πολέμους του συρματοπλέγματος (ενδεικτικά: το, παραγωγής 1955, The man without a star, με τον γνήσια σκληροτράχηλο Κερκ Ντάγκλας, το, παραγωγής 2003, Open Range, του Κέβιν Κόστνερ, και το πρόσφατο Lone Ranger, με τον Johnny Depp). Η εξαφάνιση του open range, μέσω της εμφάνισης και της κυριαρχίας του συρματοπλέγματος, επιφέρει την σταδιακή απόσυρση του γελαδάρη καουμπόη, ενώ μαζί με την εικόνα του μοναχικού και ζόρικου καβαλάρη, ξεθωριάζει και η επική διάσταση του Φαρ Ουέστ. Το συρματόπλεγμα στέλνει στην ανεργία τον φτωχό και μόνο καουμπόη…

indianΑν το συρματόπλεγμα προκαλεί την εξαφάνιση του αρχετυπικού για την Αμερική καουμπόη, στην περίπτωση του Ινδιάνου προκαλεί τον αφανισμό. Γιατί, ενώ οι Ινδιάνοι σπάνια επιθυμούν ή διαθέτουν τα μέσα για να περιφράξουν τα αγροτεμάχιά τους, οι λευκοί κτηματίες και κτηνοτρόφοι χρησιμοποιούν ευρέως το συρματόπλεγμα για να προστατέψουν το έδαφος που κατέχουν, και μάλιστα εισχωρούν αδίστακτα στο μη περιφραγμένο έδαφος των ινδιάνικων φυλών. Χαρακτηριστικά, το 1903, ένας κτηνοτρόφος ονόματι Ed Lemmon μισθώνει και περιφράσσει μια έκταση 350.000 εκταρίων στην προστατευόμενη περιοχή των ινδιάνων Σιού.

tellikheikona

Το συρματόπλεγμα μετατρέπει τον γεωγραφικό και κοινωνικό χώρο των Ινδιάνων αφενός σε εχθρικό περιβάλλον, όπου ο νομαδισμός και το κυνήγι καθίστανται εντελώς αδύνατα, και αφετέρου σε ξένο τόπο, όπου ο παραδοσιακός τους φυλετικός τρόπος ζωής είναι αδιανόητος. Ο φυσικός και πολιτισμικός αφανισμός του Ινδιάνου έχει συντελεστεί…

Τα κόμικς του Λούκυ Λουκ, εικονογραφημένα απ’ τον Βέλγο σκιτσογράφο Morris, είναι σίγουρα από τα πλέον επιδραστικά αφηγήματα αναφοράς για την Αμερικανική Δύση της περιόδου του 19ου αιώνα. Αν και αποτελούν μια παρωδία του Φαρ-Ουέστ, καθώς όλες οι τυπικές μορφές της εποχής παρουσιάζονται στην πιο γκροτέσκα εκδοχή τους, συνιστούν μια πολύχρωμη σάγκα που αναπαριστά με χιούμορ την ιστορική περίοδο που διαδέχεται τον Αμερικανικό Εμφύλιο.

Δεν γνωρίζω αν υπήρξε στην πραγματικότητα Λούκυ, ένας πιστολέρο πιο γρήγορος κι από τη σκιά του, ή αν είναι ολότελα έργο φαντασίας του Morris. Σίγουρα όμως υπήρξε, κάπου στο Τέξας, περί το 1870, κάποιος Τζον Γουόρν Γκέιτς – πωλητής συρματοπλέγματος στο επάγγελμα. Αυτός ο Τζον διαφήμιζε την πραμάτεια του κάπως έτσι:

Είναι η καλύτερη περίφραξη του κόσμου. Ελαφριά σαν τον αέρα. Πιο δυνατή απ’ το ουίσκι. Λιγότερο ακριβή από τη σκόνη. Όλη από ατσάλι και με μήκος πολλών χιλιομέτρων. Δε γεννήθηκε το ζωντανό που μπορεί να την περάσει. Κύριοι, δεχτείτε την πρόκληση και φέρτε τα γελάδια σας!

Δε θ’ αργούσε ο καιρός που καουμπόηδες κι Ινδιάνοι θα εξαφανίζονταν από χιλιόμετρα… σύρματα στα λιβάδια…

Advertisements

11 thoughts on “Λούκυ Λουκ: Μικρός οδηγός ανάγνωσης

  1. Εξαιρετικό κείμενο και πολύ ενδιαφέρον, πραγματικά. Εχει μερικές τρομερές ιστορίες η δημιουργία των ΗΠΑ από πίσω της και τα Λούκυ Λουκ ακολουθούν πολλές από αυτές. Αν το σκεφτείς, το κείμενο που έκανες για τα συρματοπλέγματα θα μπορούσες να το κάνεις για Το σύρμα που τραγουδάει, το Σιδερένιο Άλογο, το Προς την Οκλαχόμα, το Πόνυ Εξπρές κτλπ

    Εν τω μεταξύ το Σύρματα στα Λιβάδια για κάποιο λόγο ήταν από τα αγαπημένα μου τεύχη.

  2. Πολυ σωστα τα λες τολμηρε ντεκολτε. Παντως και τα τρυφερα ποδια την ειχαν ασχημα.

    Ηθελα πολυ να γραψω ‘τρυφερο ποδι’.

  3. Αμ η «Άμαξα» με σύνθημα «η Γουέλς Φάργκο περνάει πάντα»; Οι «Μαύροι Λόφοι», πέραν των οποίων πρέπει να φτάσει ο εποικισμός και ο πολιτισμός, σύμφωνα με τον γερουσιαστή Ουίλκινς; Πολύ ωραία και ενδεικτικά τεύχη και αυτά, ε;

    • Μόλις τσέκαρα το ‘Μαύροι Λόφοι’ sally cone… Λοιπόν ειδικά αυτό, όπου μια ομάδα αποτρελαμένων μελετητών προσπαθεί να χαρτογραφήσει την… άγνωστη Δύση, είναι φουλ ενδεικτικό της συντονισμένης προσπάθειας εποικισμού που προωθούσαν τα ‘χλωμά πρόσωπα’…

  4. Πραγματικά πολύ ωραίο κείμενο και η προσέγγιση μου άρσε πολύ, τολμηρέ ντεκολτέ.. Άφησα στην μέση το σχόλιο μου ψάχνοντας μετα μανίας, να βρω που είναι ένα τευχος λουκυ λουκ που είχαμε. Δεν το βρήκα. Θυμάμαι ήταν ένα με την αραββωνιαστικιά του λουκυ λουκ και άλλες ιστορίες, όμως αυτή μου χει μείνει.

  5. Μια απ’ τα ίδια και γω: με αφορμή το ποστ τό ‘ριξα στη μελέτη… Κορυφαία στιγμή στη ‘Μνηστή του Λούκυ Λουκ’, είναι το καρέ πριν το γνωστό καρέ του τέλους, όπου ο Λούκυ λέει «ο γάμος είναι ένας υπέροχος θεσμός που επιτρέπει σε δύο ανθρώπους ν’ αντιμετωπίζουν τις δυσκολίες που θα είχαν αποφύγει αν δεν είχαν παντρευτεί» – φιλοσοφημένο καουμποϊλίκι… Ευχαριστώ Sonya…

  6. Λοιπόν, πολύ ωραίο κείμενο Τολμηρό Ντεκολτέ!

    Θα ήθελα να υπήρχε και αντίστοιχο για τον Θείο Σκρουτζ.

    (σχετικοάσχετο, η «Μνηστή του Λούκυ Λουκ» βγήκε μετά (1986;) από το παρακάτω (1978)
    Πάμε Ντόλυ!

  7. Παράθεμα: Βιβλία για Αϋπνίες ή Αϋπνίες για Βιβλία | Τα Νέα του Βελγίου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s