Παραγλωσσολογία: Για το θεό, μάθετε φωνητικό αλφάβητο

Ένα μικρό, όχι και τόσο φανταστικό σενάριο: Περπατάς σε οποιονδήποτε δρόμο της Αθήνας. Κοιτάς το όνομα του δρόμου. Ας πούμε ότι είσαι στην Τριών Ιεραρχών. Χαίρεσαι με την όμορφη και λιτή ταμπέλα. Και μετά προσέχεις πώς το έχουν γράψει στα αγγλικά. Trion Ierarchon. Και φυσικά αναρωτιέσαι, τι θα καταλάβει κάποιος άγγλος για το πώς προφέρεται ο δρόμος από αυτό;

Όλοι είναι έξω στους δρόμους και διαμαρτύρονται για την κατάφωρη βλακεία

Όλοι είναι έξω στους δρόμους και διαμαρτύρονται για την κατάφωρη βλακεία

Μπορώ μόνο να εικάσω ότι αν κάποιος με αγγλικούς κανόνες προφοράς στο μυαλό του προσπαθήσει να προφέρει αυτό που διαβάζει, το αποτέλεσμα θα είναι κάτι σαν Τουράηον Αηεράρκχον. Και αν δει σε έναν χάρτη το Trion Ierarchon και ρωτήσει κάποιον περαστικό πώς να πάει εκεί, ο περαστικός θα καταλάβει ότι ο Άγγλος μάλλον θέλει να πάει στο Τέξας, ή στα Βουνά της Τρέλας, και θα του δώσει οδηγίες για το Ελευθέριος Βενιζέλος.

Ωστε για αυτό έχει πετύχει τόσο πολύ αυτό το αεροδρόμιο.

Γιατί συμβαίνει όλο αυτό; Κατά τη γνώμη μου, και όχι δεν έχω κάνει καμία έρευνα πάνω στο θέμα, οφείλεται σε δύο βασικούς παράγοντες: 1) Για πολύ καιρό πιστεύαμε ότι ό,τι είναι γραμμένο σε λατινικό αλφάβητο είναι αγγλικά, 2) Θεωρούμε δεδομένο ότι όλοι οι ξένοι μιλάνε αγγλικά, κι αν δεν μιλάνε είτε είναι ηλίθιοι, είτε είναι βλάχοι, είτε δεν ξέρουν ότι θα έπρεπε. Και τα δύο παραπάνω δεν ισχύουν, το καθένα για τους δικούς του λόγους. Όσον αφορά βέβαια στο πρώτο, όταν αρχίσαμε να μαθαίνουμε καλύτερα τους κανόνες προφοράς των αγγλικών βελτιώσαμε και λίγο την κατάσταση στις ταμπέλες. Ετσι η Omonoia έγινε Omonia. Δε σώθηκε το πράγμα, καθόλου, αλλά ήταν μια κάποια βελτίωση. Φτάσαμε όμως τελικά και στο σημείο να την κάνουμε αυτήν την μπούρδα και συστηματικά, με προφανώς μεγάλη σύγχυση να βγαίνει από το μυαλό αυτών που το σκέφτηκαν.

Μα όλα στραβά πια;

Μα όλα στραβά πια;

Ένα πράγμα πάντως ξέρω σίγουρα. Οι ταμπέλες δεν πρέπει να απευθύνονται μόνο στους αγγλόφωνους, πρέπει να απευθύνονται σε όλους τους ξενόφωνους. Οι οποίοι για να προφέρουν έναν ελληνικό δρόμο δε θα έπρεπε να χρειάζεται να τον φιλτράρουν μέσα από τους κανόνες προφοράς της αγγλικής, όπως δεν τους έχουν καταλάβει οι Έλληνες. Μα τελικά δε θα έπρεπε να υπάρχει μια παγκόσμια σταθερά για την προφορά, όπως υπάρχει για την απόσταση και για το βάρος;

Κι όμως υπάρχει, και λέγεται Διεθνές Φωνητικό Αλφάβητο (International Phonetic Alphabet – IPA). Είναι λίγο-πολύ ένας χάρτης με όλους τους ήχους που μπορεί να βγάλει κανείς από το στόμα του. Και δεν εννοώ τα φταρνίσματα και το βήχα, εννοώ αυτούς που τελικά χρησιμοπούνται για να παράγουμε λέξεις. Έχει για παράδειγμα και το ταυ το ελληνικό, που ακούγεται όπως το ξέρουμε, αλλά και το αγγλικό, που σε κάποιες θέσεις μέσα στη λέξη έχει και ένα μικρό σίγμα στο τέλος του. Έχει διαφορετικό σύμβολο για το λάμδα στη λέξη «λίμνη» όπως το προφέρει ο Αθηναίος, και διαφορετικό για το πώς το προφέρει ο Λαρισαίος. Έχει κι άλλα πολλά και περίεργα συμβολάκια, για να μπορεί ακριβώς να δείχνει πώς προφέρεται η κάθε λέξη σε κάθε γλώσσα.

Και μέχρι τώρα το Διεθνές Φωνητικό αλφάβητο είναι γνωστό μόνο στους γλωσσολόγους, άντε και στους συγγενείς τους. Υπάρχει όμως λόγος να το κρατάμε κρυφό; Αν βέβαια δεν είμαστε αρκετά ελιτιστές, δε θα έπρεπε να προωθούμε μια γνώση στο ευρύ κοινό που τελικά ίσως να κάνει τη ζωή του καλύτερη; Δε θα ήταν πολύ ωραίο επίσης να πηγαίναμε στο Βερολίνο, στη Μόσχα, στο Πεκίνο, και να μπορούμε να προφέρουμε σωστά δρόμους, αλλά και φαγητά, και πακεταρισμένες εκφράσεις από φτηνους τουριστικούς οδηγούς, που πλέον θα είναι και χρήσιμοι;

Αλλά δε θα γίνω δήμαρχος Αθηναίων; Θα σας δείξω εγώ.

Πάρτε και μια πρώτη εικόνα από το Διεθνες Φωνητικό Αλφάβητο (εδώ μόνο τα σύμφωνα). Δεν είναι εύκολο να το μάθεις, σίγουρα όμως είναι πιο εύκολο απο  τους κανόνες προφοράς των αγγλικών, που μεταξύ μας, σχεδόν δεν υπάρχουν.

IPA

Advertisements

13 thoughts on “Παραγλωσσολογία: Για το θεό, μάθετε φωνητικό αλφάβητο

  1. Άστα να πάνε. Κανένας δεν μπορεί να διαβάσει το όνομά μου γιατί πρέπει να το γράφω Aimilia (έτσι είναι στην ταυτότητα και άρα σε όλα τα επίσημα έγγραφά μου)

  2. Η αλήθεια είναι ότι οι ταμπέλες συχνά είναι περισσότερο κωμικές για τους έλληνες παρά βοηθητικές για τους ξένους. Και πραγματικά είναι να απορεί κανείς. Ωστόσο αυτό που θέλω να πω, αυτό που θέλω να ρωτήσω είναι: από πότε πας στα Βουνά της Τρέλας μέσω Ελ Βενιζέλος;

  3. Χωρίς να έχει άμεση σχέση με το φωνητικό αλφάβητο, αλλά πολύ άμεση σχέση με τις παρανοήσεις σχετικά με την αγγλική γλώσσα και το λατινικό αλφάβητο από πλευράς Ελλήνων, υπάρχει η εξής αποθυσαυρισμένη ιστορία από σεσημασμένο ροκάδικο της Ζακύνθου:

    Επί μήνες, θαμώνας και εργαζόμενος σε οικοδομές, ζητούσε επίμονα το «Σα-σο-ρεεεέ-τζο, Σα-σο-ρεεεέ-τζο» των Rainbow.
    Κάποια στιγμή ο μπάρμαν κατάλαβε -του είχε έρθει η επιφοίτηση:

  4. Μήπως είναι στα πλαίσια του «έξω οι ξένοι απ’ την Ελλάδα» και απλώς δεν το έχουμε πάρει χαμπάρι? Εμένα μου φαίνεται πολύ καταχθόνιο και σατανικό για να είναι τυχαίο

  5. Mου τα χαλας δημαρχε και ειχα σιγουρη την ψηφο. Πραγματικα μπορεσες να αποκωδικοποιησεις το πινακακι και να το προτεινεις ως οδηγο; Οχι οτι δεν συμμεριζομαι την αγωνια σου για την παραπληροφορηση…οπως οταν ρωτουσαν για τη Θασο (Thassos) : γουερ ιζ τασος?- Τασος, ποιον Τασο μωρε θες;

    • Μπορώ Ελενα, όχι γιατι έιναι εύκολο και αυτονόητο, δεν είναι, αλλά γιατί πέρασα μια δυο μέρες να το μαθαίνω. Δεν είπα ότι είναι μαγική λύση, θέλει λίγο να ασχοληθούμε να το μάθουμε το IPA. Αλλά είναι πολύ πιο εύκολο από ό,τι νομίζεις.

  6. Παράθεμα: Φιλοσοφικής Δεσμώτης: Κατάκτηση Δεύτερης Γλώσσας – Θεωρία και πρακτική | Τα Νέα του Βελγίου

  7. Παράθεμα: Johnny Plunders, Μεσσιανική Σωτηρία της Αθήνας Τώρα. | Τα Νέα του Βελγίου

  8. Παράθεμα: Ψηφίστε Johnny Plunders για περισσότερη τέχνη στην Αθήνα | Τα Νέα του Βελγίου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s