Κάντο όπως ο Σόπενχάουερ

Είναι καλό το σχολείο μας έλεγαν. Θα μάθεις πράγματα που θα σου χρειαστούν στη ζωή μας έλεγαν. Εφόδια και πυρομαχικά μας έλεγαν. Και μάθαμε διάφορα, από το γερουνδιακό μέχρι τη μίτωση, μπήκαμε σε βάθος σε πολλά πράγματα. Αν θέλαμε όμως να μάθουμε πραγματικά κάτι που θα μας χρησίμευε στην καθημερινότητά μας, ποιο θα ήταν αυτό;

Arthur_Schopenhauer_1

O Σόπενχάουερ δε γουστάρει τη φάτσα σου.

Αν θέλετε τη γνώμη μου, που υποψιάζομαι ότι ψιλοχεστήκατε αλλα τι να κάνω, το πιο χρήσιμο πράγμα που θα μπορούσα να έχω μάθει στο σχολείο θα ήταν το θέμα της ηλιθιότητας. Πώς θα μπορούσα δηλαδή να λέω λιγότερες βλακείες, αλλά και πώς θα ξεχώριζα καλύτερα τις βλακείες των άλλων. Νομίζω θα μου χρησίμευε περισσότερο κι από τη γραφή.

Και δεν είναι πολύ δύσκολο το θέμα, αν θέλετε το πιάνουμε και λίγο εδώ. Όλα έχουν να κάνουν με το να βρίσκεις τρόπους να διαπιστώνεις αν κάτι που λέει κάποιος δίπλα σου είναι αληθές ή όχι. Και εντάξει, αν σου πει ότι ο κήπος είναι χλοερός, πας στο παράθυρο και το βλέπεις. Αν όμως σου πει ότι οι Εσκιμώοι έχουν 37 λέξεις για το χιόνι; Θα το δεχόσουν έτσι; Ένα εύκολο μάθημα λοιπόν είναι πάντα να ρωτάμε πώς κάτι είναι αληθές (στο βαθμό βέβαια που δεν είσαι σπαζαρχίδης).

Αυτή όμως είναι η μπακαλίστικη, πολύ αρχική θέση. Γιατί τελικά, όλα αυτά καταλήγουν σε ντιμπέιτ, και εκεί υπάρχει μια πολύ πιο επικίνδυνη παγίδα. Να επιβάλει κάποιος ως αλήθεια τη θέση του επειδή απλά μιλάει καλύτερα, ή ακόμα χειρότερα, επειδή μιλάει περισσότερο, πιο δυνατά, πιο γρήγορα.

Το να βοβμαρδίζεις τον «αντίπαλό» σου με πληροφορίες για να μην προλαβαίνει να ρωτάει ποιες και πόσες από αυτές είναι αληθείς, το να λές ότι το είπε ο μπαμπάς μου άρα είναι αλήθεια, το να χρησιμοποιείς ένα χλιαρό επιχείρημα και κατευθείαν να θριαμβολογείς ότι κέρδισες το διάλογο, ελπίζοντας ότι ο αντίπαλός σου είναι τόσο βλάκας που θα πιστέψει ότι έχασε. Αυτές είναι μερικές από τις τεχνικές που περιγράφει ο Αρτούρ Σόπενχάουερ στην «Τέχνη να έχεις πάντα δίκιο». Δίνει τρόπους και παραδείγματα πώς να τις εφαρμόσεις, στην ουσία όμως σου λέει απλά τι μαλάκες έχει πετύχει κατα καιρούς και πόσο τον εκνεύρισαν με τα τρικάκια τους.

Δεν υπάρχει γνώμη, όσο παράλογη κι αν είναι που οι άνθρωποι να μην είναι έτοιμοι να την ασπαστούν μόλις πειστούν πως είναι κοινώς αποδεκτή. Το παράδειγμα των άλλων επηρεάζει τόσο τη σκέψη τους όσο και τις πράξεις τους. Είναι σαν πρόβατα που ακολουθούν τον αρχηγό του κοπαδιού όπου τους οδηγήσει. Θα προτιμούσαν να τον ακολουθήσουν στο θάνατο παρά να σκεφτούν από μόνοι τους.

Αρτούρ Σόπενχάουερ

Εχώ σχεδόν εμβριακή σχέση με το βιβλίο αυτό, δεν έχω κάνει καμμία διατριβή πάνω του, απλά το διάβαζα χωρίς λόγο γιατί μου φάνηκε εύκολο και στρωτό για το είδος του. Οκ, θα το παραδεχτώ, το πέτυχα στην τουαλέτα του αδερφού μου και το διάβαζα. Δεν μπορώ να περιγράψω όμως το πόσο βάζει σειρά σε όσα ακούμε και βλέπουμε κάθε μέρα. Από το αν πρέπει να φάμε πρώτα και να βγούμε μετά μέχρι το δίλημμα «δραχμή ή ευρώ», όλα πέφτουν στους ίδιους κανόνες και όλα από αυτούς φτιάχνονται.

Συνοδευτικό, αλληλοεπικαλυπτόμενο, και πολύ χρήσιμο είναι και το site Your Logical Fallacy is, που περιέχει μια συλλογή 24 λογικών σφαλμάτων, λογικών αλμάτων και άλλων κακών πρακτικών της διαλεκτικής. Με απλά λογάκια, σε δεύτερο πρόσωπο και με επικριτικό ύφος σού εξηγεί σε τι λογικό σφάλμα έχεις πέσει ή μπορεί να πέσεις. Ιδανικό για να το στέλνεις ως λινκ σε ιντερνετικές συζητήσεις, όπου εκεί κι αν γίνεται ο χαμός. Να ένα παράδειγμα, καθόλου τυχαίο:

black or whiteΑς κάνουμε μια άσκηση τώρα, για να φτάσουμε και στην αφορμή αυτού του ποστ, επιτέλους. Κι εγώ μαζί δηλαδή, γιατί μη νομίζετε ότι είμαι κανένας γκουρού όλων αυτών. Ας μπούμε στη σελίδα Your Logical Fallacy Is, και ας βάλουμε να παίζει η τελευταία μιάμιση ώρα της κυριακάτικης συζήτησης στη Βουλή (πάρτε κι ένα λινκ, κι άλλο ένα, να έχετε να παίζετε). Προσπαθώντας να αγνοήσουμε μικροπρέπειες, θεατρινισμούς, γέλωτες, ύβρεις, ας εντοπίσουμε πόσα και ποια λογικά σφάλματα έγιναν απο τους ομιλητές. Μια πρόχειρη δική μου εκτίμηση είναι ότι έγιναν όλα, πολλές φορές.

Και, αν πιστούμε όλοι μαζί για τη χρησιμότητα του να αναγνωρίζουμε τη βλακεία, ας κάνουμε κάτι για αυτό: Ας βάλουμε τη Διαλεκτική και το Σόπενχάουερ στα σχολεία, όσο πιο νωρίς γινεται.

Advertisements

13 thoughts on “Κάντο όπως ο Σόπενχάουερ

  1. «Να επιβάλει κάποιος ως αλήθεια τη θέση του επειδή απλά μιλάει καλύτερα, ή ακόμα χειρότερα, επειδή μιλάει περισσότερο, πιο δυνατά, πιο γρήγορα.»

    Η ως άνω πρόταση κρίνεται φωτογραφική, πιστεύω, σε σχέση με τον Βενιζέλο -όχι τον Ελευθέριο, τον άλλο, τον σύγχρονο τον Μπένι ή Ευάγγελο όπως λέει η ταυτότητά του.

    Επίσης καλά να μιλάει κάποιος καλύτερα, δεν του δίνει δύναμη διαλεκτικής αλλά του δίνει μια κάποια ύπουλη μαεστρία στον προφορικό λόγο.

    Αλλά αυτό με τους πολιτευτές στην τηλεοράση που προσπαθούν να καπελώσουν σε δύναμη φωνής των άλλον με τρελαίνει. Αν είναι έτσι ας παίξουνε και μπουνιές, τίμιες, αντρίκιες. Μιλάμε για μόνιμη προφορική βία πια -και όχι, δεν χρειάζεται να καταδικαστεί από όποιον και αν προέρχεται, αλλά από εκείνους που βρισκόμενοι σε θέση εξουσίας τη χρησιμοποιούν λες και βρισκόμενοι αμυνόμενοι,εν βρασμώ ψυχής, τους πνίγει το δίκιο.

    Συγγνώμη αλλά έπρεπε να τα πω αυτά κάπου. Σοπενάουερ, λοιπόν, από νωρίς, νομίζω συμφωνώ. Σίγουρα πιο χρήσιμος από τα μαθήματα οικιακής οικονομίας.

    • Πολύ καλά το λες Jorn. Συμφωνώ τόσο πολύ που μπορεί να μην εχει νόημα να απαντήσω. Αλλά το συγκεκριμένο εφαρμόζεται σε σχεδόν οτιδήποτε καθημερινό. Φαντάσου τη μάνα σου να σου λέει να μην πίνεις κοκακόλα γιατί «οι γιατροί λένε ότι δεν κανει καλό», και να το λεει με 750 λέξεις το δευτερόλεπτο για ένα τέταρτο. Πες μου αν έχεις λυγίσει έτσι στο παρελθόν. Εγώ πάντως έχω.

  2. Τώρα που διαβάζω αυτές τις γραμμές, εχω ένα μπουκάλι κοκα κολα λάιτ δίπλα μου. Θυμήθηκα τη μάνα μου. Πήγα στο ψυγείο και την έβαλα πίσω.

  3. Το πρόβλημα είναι ότι συνήθως πιστεύεις ότι όντως έχεις πάντα δίκιο, ανεξάρτητα από το πώς προσπαθείς να το αποδείξεις. Τέλος πάντων, με έχουν κουράσει οι άνθρωποι.

    Πολύ καλό κείμενο Johnny.

    • O Σοπενχάουερ σπάζεται με αυτο που είπες jimmy, αλλα μόνο αντανακλαστικά.

      Δίκιο έχεις πάντως σε όσα λες. Αν όμως δεν ξέρεις τους κανόνες της διαλεκτικής, πώς θα καταλάβεις τα κενά στη λογικής σου όταν στα εξηγήσουν;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s