Παιδαγωγική εναντίον facebook

Αν προσπαθήσει κανείς να βγάλει ένα ακόμα (από τα χιλιάδες) συμπέρασμα σχετικά με το πώς επηρεάζει η τεχνολογία την καθημερινότητά μας, αυτό θα ήταν το εξής: Αν η τεχνολογική ανάπτυξη συνεχίσει με αυτούς τους ρυθμούς για δέκα ακόμα χρόνια, την έχουμε πατήσει άσχημα. Και δέκα χρόνια είναι το λιγότερο που θα συνεχίσει να έχει αυτούς τους ρυθμούς, σύμφωνα βέβαια με το πώς έχουν τώρα τα πράγματα.

grandmaAVΤο μεγάλο ζητούμενο είναι το πώς και πόσο μπορεί να αντεπεξέλθει ο εγκέφαλός μας σε όλη αυτήν τη σχέση αγάπης και μίσους που έχουμε με τις μηχανές. Όσο οι υπολογιστές, τα κινητά και όλα τα παρεμφερή γίνονται όλο και πιο έξυπνα, οι απαιτήσεις που έχουν από το μέσο άνθρωπο -που δεν τα έχει βροντήξει να πάει στα βουνά- γιγαντώνονται. Ο άνθρωπος του 1970 είχε μόνο να παλέψει με μια εχθρική προς αυτόν κρατική μηχανή (αν μου επιτρέπετε τη μεταφορική χρήση). Τώρα ο μέσος χρήστης του υπολογιστή και του ίντερνετ, ακόμα και αυτός που το κάνει για την προσωπική του ευχαρίστηση, «πρέπει» να γνωρίζει ένα σωρό άλλα πράγματα που κάποτε αφορούσαν μόνο τους ειδικούς. Το τυφλό σύστημα πληκτρολόγησης γλυτώνει κάποιες ώρες από τη ζωή σου, μιας και ο γραπτός λόγος έχει πάρει μεγάλο κεφάλι σε σχέση με πριν 40 χρόνια. Ακόμα και ο βοσκός στα βουνά πρέπει να γράφει πια, αν θέλει να συμμετέχει σε forum ή στο facebook ή σε ιντερνετικά παιχνίδια. Ο κάθε άνθρωπος που έχει υπολογιστή χρειάζεται έστω μια μινιμάλ γνώση software και hardware, προκειμένου να μη φωνάζει τεχνικό στο σπίτι του κάθε δύο ώρες. Η ορολογία του ίντερνετ πρέπει να προσθέτει πέντε λέξεις τη μέρα στο λεξιλόγιό της, σύμφωνα με μια έρευνα στο κεφάλι μου. Και φυσικά, το κάθε site μεγάλου βεληνεκούς δημιουργεί τους δικούς του κανόνες λειτουργίας, οι οποίοι και περιπλέκονται εκθετικά, και δεν είναι καθόλου δεδομένο ότι θα είναι οι ίδιοι σε δύο χρόνια. Σκεφτείτε πώς ήταν το gmail ή το facebook ή το wordpress το 2007, και πώς είναι τώρα.

Όλα αυτά επιβαρύνουν τον εγκέφαλο. μαθαίνουμε να ζούμε με αυτά, αυτό όμως σημαίνει ότι ο εγκέφαλός μας τρέχει πια (ή θα έπρεπε να τρέχει) μόνιμα με 70 χλμ, ενώ πριν 40 χρόνια έτρεχε με 30 χλμ. Το πρόβλημα αυτό αναγνωρίζεται πια όλο και περισσότερο: Ο Jimmy Glass κοινοποίησε, πόσταρε δηλαδή στο facebook ένα άρθρο του New Yorker για το πώς ο Ernest Hemmingway και άλλοι συγγραφείς ίσως να μην μπορούσαν να γράψουν αν είχαν μπροστά τους υπολογιστή αντί για γραφομηχανή, λόγω του σύγχρονου multitasking. Επίσης έγινε παγκόσμια είδηση ότι οικογένεια στον Καναδά αποφάσισε να απαρνηθεί ό,τι τεχνολογία έχει βγει μετά το 1986 και μετά.

Οι εμφανείς λύσεις θα μπορούσαν να είναι δύο. Πρώτον, να απλοποιηθεί η τεχνολογία. Και αυτό γίνεται ήδη, με την εισαγωγή των οθονών αφής, που κατά τη γνώμη μου είναι πιο κοντά στο πώς ο εγκέφαλος αντιλαμβάνεται τον κόσμο και θέλει να λειτουργεί. Αυτό όμως δε λύνει το πρόβλημά μου ότι χτες έπρεπε να μάθω πώς να κλείνω αεροπορικά εισιτήρια από την τάδε κουλή αεροπορική εταιρία που δε θα ξαναχρησιμοποιήσω και πώς να κάνω αυτόματη κίνηση σε site σκακιού, δε με βοηθάει σήμερα να κάνω online αίτηση για να εκτυπώσω τα ένσημά μου από τη σελίδα του ΙΚΑ, και δε θα με βοηθήσει αύριο να φτιάξω τη σελίδα των Rectum IV στο myspace (το τελευταίο ήταν εισβολή από το 2004).

Όλα αυτά μας οδηγούν στη δεύτερη λύση. Ότι πρέπει να μάθουμε να μαθαίνουμε. Ότι πια θα βρίσκουμε μπροστά μας άπειρες μικρές διαδικασίες μάθησης που θα έχουν κοινά μεταξύ τους αλλά και δε θα έχουν, και θα πρέπει να ανταποκριθούμε. Κι ευτυχώς για μας, υπάρχει εδώ και αιώνες η επιστήμη που μπορεί δυνητικά να το υποστηρίξει αυτό: Η Παιδαγωγική, αν αποφασίσει να βγει από το καβούκι της. Όλα τα τεχνολογικά που ανέφερα πριν μπορούν να μεταφράζονται σε διαδικασίες μάθησης, με τα οποία όμως η Παιδαγωγική δύσκολα θα ασχοληθεί. Γιατί αυτό που πρέπει να κάνει είναι στην ουσία να μην διδαχτεί εφαρμοσμένη, αλλά να μάθει στον κόσμο πώς θα γίνει να μαθαίνει οτιδήποτε πιο εύκολα κι έπειτα να επιλέγει αυτόματα αν θα το θυμάται ή όχι. Και κυρίως, πρέπει εμείς να μην ξεχνάμε ότι ο εγκέφαλός μας δε θα σταματήσει να τρέχει με 70 χλμ, και μάλλον θα επιταχύνει κιόλας, οπότε ετοιμαστείτε να κουραστούμε.

Advertisements

9 thoughts on “Παιδαγωγική εναντίον facebook

  1. Ενα σχόλιο περί multitasking: αν τα windows επέτρεπαν μέχρι, για παράδειγμα, να είναι μέχρι τρία παράθυρα ανοιχτά τη φορά, θα ήμουν λίγο πιο ευτυχισμένος και λίγο πιο σοφός.

    Κατά τ’ άλλα, αυτή η ταχύτητα με την οποία έρχεται κάτι καινούριο με τρελαίνει. Πεισμώνω και αρνούμαι να μάθω πράγματα που είναι πολύ απλά. Για παράδειγμα δεν ξέρω πώς συνδέεται το κινητό μου στο ίντερνετ. Δεν θέλω, αφήστε με ήσυχο. (πολλά νεύρα)

    Είμαι, φυσικά, πολύ υπέρ όλης αυτής της νέας γενιάς σκέψης και προόδου αλλά, αν γίνεται, επειδή μας έπεσαν πολλά μαζί τελευταία, θα προτιμούσα να πατήσουμε ένα πόουζ. Ας σταματήσουμε να προοδεύουμε στον τεχνολογικό τομέα για ένα-δυο χρόνια. Θα το αντέξουμε. Και ας μαζευτούν όλα τα μεγάλα μυαλά στην ιατρική να βρούνε τίποτα φάρμακα.

  2. Συμφωνώ με Jimmy. Εσύ Johnny, νταξ’, μιλάμε άνοιξες τις πύλες της κολάσεως:

    «να μάθει στον κόσμο πώς θα γίνει να μαθαίνει οτιδήποτε πιο εύκολα κι έπειτα να επιλέγει αυτόματα αν θα το θυμάται ή όχι»

    Δεν είμαστε ανδροειδή κύριε. Είμαστε άτριχα ζωάκια που μαθαίνουν τον κόσμο στην πράξη και διαισθητικά. Κυρίως, δεν διαθέτουμε όλοι την επιθυμία ή τη δυνατότητα για ταξιδάκια, σκάκι, τακτοποίηση των ασφαλιστικών μας (αν έχουμε την τύχη) και PR της μπάντας μας, μέσα σε μια μέρα ή βδομάδα -επομένως γιατί να εκπαιδευτούμε και σε αυτά; Θα πρόσθετα επίσης ότι μεγάλο μέρος της τεχνολογίας είναι λίγο άχρηστο, ότι το να πας στη δουλειά με ένα αμάξι 80 hp, δηλαδή καβάλα σε 80 άλογα, είναι λίγο άχρηστο. Ότι το να επικοινωνείς γραπτά ή προφορικά με μια συσκευή ικανή για βαριές υπολογιστικές δουλειές, είναι λίγο άχρηστο. Αλλά τότε θα με λέγατε λουδίτη, εγώ θα φούσκωνα από περηφάνια και δεν θα βγάζαμε άκρη.

    Θα πω λοιπόν ότι μια άλλη ρύθμιση που έχει προταθεί εδώ και δεκαετίες για το πρόβλημα που περιγράφεις, είναι η ομογενοποίηση της τεχνολογίας: Όλες οι συσκευές και όλες οι υπηρεσίες, με την ίδια ακριβώς λογική. Αυτό φυσικά θα γεννούσε μια κοινωνία-μεγαμηχανή για αυτό και η ιδέα έχει προσωρινά αποσυρθεί, κατηγορούμενη για οργουελιανό, χαξλεϊκό αν θέλετε κύριοι, τεχνοφασισμό.

    Η λύση που προφητεύω ότι θα κυριαρχήσει, είναι η εξής: το γνωστικό κενό που εντοπίζεις, θα καλυφθεί από επαγγελματίες με το χρόνο και την εκπαίδευση να το καλύψουν. Θα πληρώνονται οι άνθρωποι, θα είναι οι τεχνο-λογιστές μας, θα τους αναθέτουμε τις τεχνο-δουλειές της μέρας, της εβδομάδας, του μήνα. Όχι φυσικά τις πολύ προσωπικές (βρες μου μια καλή τσόντα) αλλά μάλλον όσες έχουν να κάνουν με τη σχέση πολίτη-υπηρεσιών, δημόσιων ή ιδιωτικών.

    Και κάπως έτσι, σαν σε ιστορία του Φίλιπ Κ. Ντικ, μερικές ακόμα ελευθερίες, θα μεταφερθούν σε ειδικούς, με το ταλέντο να τις διαχειριστούν για λογαριασμό μας.

  3. Περι φαινομενου Φλιν (Flynn effect):
    Σε μια συνεχιζομενη ερευνα παρατηρηθηκε, σε γενικες γραμμες, οτι ο μεσος ανθρωπος ενω το I.Q. παραμενει 100 (εξ’ ορισμου του I.Q.) οι ερωτησεις που απανταει ειναι μεγαλυτερου βαθμου δυσκολιας. Δηλαδη ενας ανθρωπος που το 1930 επαιρνε 100 σε σημερινο test θα εβγαζε καπου 80 και θα ηταν κ ευχαριστημενος. Απο κανονικος, δηλαδη επεσε σε επιπεδα νοητικης υστερησης. Αυτο φυσικα δεν σημαινει οτι αλλαξε κατι στη φυσιολογια του ανθρωπινου εγκεφαλου τα τελευταια 80 χρονια, αλλα οτι ο εγκεφαλος μας δεν εχει εξαντλησει τα περιθωρια στην αναγνωριση ολο και πιο περιπλοκων παραστασεων απο το περιβαλλον του οταν εξοικειωθει με αυτες απο μικρη ηλικια.
    Συγκεκριμενα, τωρα, για τους ανθρωπους που ειναι γεννημενοι γυρω στο 1980, μαλλον και εμεις σαν των κυριουλη που εκανε test I.Q. το 1930, εχουμε ερθει απο μια πιο απλη εποχη. Προσωπικη εμπειρια ειναι στο σπιτι να εχουμε ασπρομαυρη τηλεοραση και το χωριο μου να εχει ακομα (Ω, ναι μεχρι και το ‘85) ενα τηλεφωνο στο καφενειο να εξυπηρετει περιπου 250 κατοικους. Τωρα ψηφιακη τηλεοραση στο σπιτι ειναι κλειστη ως απαρχαιωμενη και το χωριο εχει ασυρματο WiFi! Ισως λοιπον το σημειο που θα αρχισουμε να χανουμε την μπαλα να ερθει νωρις . Ισως, ακομα, οταν καποιος μιλαει για τεχνολογια που δεν την καταλαβαινει καποιος αλλος, καπου αλλου, να γελαει με την απλοϊκοτητα της.
    Η Ιστορια μαλλον θα ονομασει αυτες τις γενιες τα Μεσαια Παιδια Της. Τους ανθρωπους που ειδαν πρωτο χερι ενα paradigm shift στον ανθρωπινο πολιτισμο και ειδαν την επιστημονικη φαντασια να γινεται σιγα-σιγα, οχι απλα πραγματικοτητα αλλα καθημερινοτητα.

    P.S.: O Hemmingway καλα κρατει αλλα πολλα εργα που για χρονια (ή αιωνες) χαρακτηριζονταν ως αριστουργηματα και κλασσικα, ηδη εχουν αρχισει να περιγραφονται ως παρωχημενα, υπερεκτιμημενα και απλοϊκα (αυτο το Ανεμοδαρμενα Υψη εδω μου εχει κατσει χρονια τωρα). Οτι και να πει κανεις για το συχρονο γραψιμο, σιγουρα δεν μπορει να αρνηθει, ασχετως γουστου και ποιοτητας, οτι σε γενικες γραμμες εχει γινει πιο περιπλοκο και πιο συνθετο (-και μην αρχισουν οι φιλολογοι με τον Οδυσσεα του James Joyce, ξερετε τι θελω να πω).

  4. Mε καλύψατε τόσο με το κείμενο, όσο και τα σχόλια. Για το multitasking στον υπολογιστή, ένα θα πω: είναι ο σατανάς που τυραννάει τη ζωή μου/μας.

    Όσο για ελληνικά φαινόμενα ατόμων και περιοχών που χάνουν το τρένο της τεχνολογικής ανάπτυξης. Ιδού:

  5. Διαφωνώ σε δύο σημεία:

    1. Οι καμπύλες που περιγράφουν το ρυθμό της τεχνολογικής ανάπτυξης είναι αύξουσες, αλλά με φθίνουσα κλίση μέχρι να βρουν ένα πλατό (όχι Ιωσήφ Πλατό – κανονικό πλατό). Πάρτε για παράδειγμα την εξέλιξη των επεξεργαστών. Τα τελευταία χρόνια έγιναν διπύρηνοι, τετραπύρηνοι κ.ο.κ. γιατί πολύ απλά αν δε βρεθεί ένα καινούριο υλικό, δε θα μπορούν να γίνουν πιο γρήγοροι. Άλλο παράδειγμα είναι το κράξιμο που έχει φάει η apple για το πόσο όμοια είναι τα τελευταία iphone.

    2. Θα με έβρισκε σύμφωνο να παγώσουμε την τεχνολογία – π.χ. το τελευταίο iphone και το τελευταίο golf είναι μια χαρά απ’ όλες τις απόψεις- αλλά η εξέλιξή της δεν ξέρεις ποτέ που θα οδηγήσει και σε ποιους τομείς θα βρει εφαρμογή. Για παράδειγμα, οι εξελίξεις στην υγεία είναι άρρηκτα συνδεδεμένες τις εξελίξεις στην πληροφορική. Όπως κανείς δε φανταζόταν τη δεκαετία του ’90 τι θα συνέβαινε στον κόσμο με την εξέλιξη του internet, έτσι και τώρα κανείς δεν μπορεί να προβλέψει τι θα συμβεί το 2030. Το πιο απτό παράδειγμα που μπορώ να δώσω είναι η προσπάθεια πολλών πανεπιστημίων αυτή τη στιγμή να κάνουν ασφαλές το internet για τη διεξαγωγή δημοψηφισμάτων. Φανταστείτε πόση επίδραση θα έχει αυτό στο πολίτευμά μας και στις ζωές μας.

  6. Παράθεμα: Κάνει 15 χιλιάρικα, αλλά δεν το πουλάω | Τα Νέα του Βελγίου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s