Παραγλωσσολογία: Πώς τα ελληνικά δεν έχασαν τη θέση της παγκόσμιας γλώσσας για μία ψήφο

Ο μύθος λέει ότι στις αρχές του εικοστού αιώνα έγινε ένα παγκόσμιο συνέδριο, προκειμένου να αποφασιστεί ποια θα είναι η παγκόσμια γλώσσα που θα μιλάμε όλοι οι λαοί για να συνεννοούμαστε, χωρίς να χρειάζεται να γνωρίζουμε όλοι όλες τις γλώσσες. Και λέει επίσης ότι, μετά από μια ψηφοφορία θρίλερ, η ελληνική βγήκε δεύτερη για μια ψήφο, χάνοντας από την αγγλική που όλοι πια ξέρουμε τις δόξες που απολαμβάνει σήμερα.

800px-Vue_panoramique_de_l'exposition_universelle_de_1900Φυσικά πρόκειται μόνο για αυτό, ένα μύθο. Το ποια γλώσσα θα μιλιέται έξω από τα σύνορα και όσους τη μιλάνε ως μητρική εξαρτάται από ένα σωρό παράγοντες, όπως η πολιτική και στρατιωτική δύναμη, η πολιτισμική παραγωγή, ο αριθμός των φυσικών ομιλητών, οι γλωσσικές πολιτικές των διάφορων θεσμών, και άλλα τέτοια. Για αυτό και η κραταιότερη παγκόσμια γλώσσα πριν εκατό χρόνια ήταν τα Γαλλικά, για αυτό είναι τώρα τα Αγγλικά, για αυτό υπάρχει μια κωλοπιλάλα τελευταία να μάθει ο κόσμος κινεζικά, και πάει λέγοντας. Οι παγκόσμιες γλώσσες δεν αποφασίζονται σε κανένα συνέδριο, αλλα και να γινόταν αυτό η απόφαση δε θα είχε καμία ισχύ.

Όλοι οι μύθοι όμως στηρίζονται ελαφρά σε κάποια πραγματικά γεγονότα, κι εδώ ο κανόνας αυτός δε βρίσκει εξαίρεση. Το 1900 οργανώθηκε στο Παρίσι το Exposition Universelle, για να γιορτάσει ο κόσμος όλες τις λαμπρές ανακαλύψεις του 19ου αιώνα. Ο Πύργος του Άιφελ χτίστηκε για αυτό το λόγο, και ο ίδιος ο Άιφελ ήταν επικεφαλής της επιτροπής που απένειμε τα βραβεία για νέα επιστημονικά επιτεύγματα. Εκεί πρωτοπαρουσιάστηκαν στον κόσμο η μηχανή ντίζελ, το ομιλόν σινεμά, οι κυλιόμενες σκάλες, οι μπαμπούσκες. Εκεί και τότε έγιναν για πρώτη φορά ολυμπιακοί αγώνες εκτός Ελλάδας.

Grand_entrance_Exposition_Universal_1900_Paris_France

Η είσοδος στην έκθεση

Μέσα σε αυτό το κλίμα ενθουσιασμού και άκρατης δημιουργίας και φιλοδοξίας, συστάθηκε όντως μια επιτροπή για να συζητήσει ποια θα έπρεπε να είναι η μια παγκόσμια γλώσσα συνεννόησης. Ένας αμερικανός κλασικιστής ακαδημαϊκός, ο W. A. Oldfather, βρισκόταν σε αυτήν την επιτροπή, και μας αναφέρει στο άρθρο του Latin as an International Language (1921) τα όσα συνέβαιναν εκεί μέσα. Η επιτροπή, όπως ακούγεται φυσικό, έπειτα από τις συζητήσεις της δεν κατέληξε σε μια συγκεκριμένη γλώσσα, έθεσε όμως τέσσερις αρχές σύμφωνα με τις οποίες θα έπρεπε να γίνει η επιτροπή. Αυτές ήταν α) η γλώσσα αυτή να λειτουργεί μόνο ως βοηθητική γλώσσα και να μην αντικαταστήσει τις εθνικές γλώσσες, β) να είναι εύκολα προσαρμόσιμη ώστε να καλύπτει όλες τις καθημερινές χρήσεις, γ) να μαθαίνεται εύκολα, και δ) να μην είναι καμία από τις εθνικές γλώσσες που χρησιμοποιούνται τη σημερινή εποχή. Η τελευταία αρχή φέρει και το μεγαλύτερο ενδιαφέρον. Ο Oldfather πάνω σε αυτό, αναφέρει:

“International jealousies are far too powerful to allow any single nation or group of nations to gain for itself the cultural prestige and the tremendous economic advantage which the selection of a language already in use would secure to those who speak it as their mothertongue”

Και με τα πολλά, ο κυριούλης πρότεινε τη λύση της Λατινικής, που κανείς πια δεν τη μιλάει αλλά παντού βρίσκει και χώνεται. Απέρριψε δε τη λύση των κατασκευασμένων γλωσσών όπως η Esperanto, επειδή τις θεωρούσε ήδη αποτυχημένες προσπάθειες.

Η steampunk αισιοδοξία έκανε πολλά για τον κόσμο, στα θέματα της γλώσσας όμως πέρασε και δεν άγγιξε όπως φαίνεται. Για την ιστορία επίσης, το Exposition Universelle ήταν τεράστια οικονομική αποτυχία, που έβαλε μέσα χιλιάδες παριζιάνους.

Advertisements

9 thoughts on “Παραγλωσσολογία: Πώς τα ελληνικά δεν έχασαν τη θέση της παγκόσμιας γλώσσας για μία ψήφο

  1. Έτσι και πέσει στα χέρια γνωστών και μη εξαιρετέων site το εν λόγω άρθρο σου αγαπητέ Johnny, το μόνο σίγουρο είναι πως θα περάσουν γεννέες δεκατέσσερις που τόλμησες να αναφέρεις αυτόν τον μύθο ως μύθο και όχι ως πραγματικότητα.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s