Φιλοσοφικής Δεσμώτης: Κατάκτηση Δεύτερης Γλώσσας – Θεωρία και πρακτική

Είναι Ιούνιος. Ο ήλιος, δίχως ντροπή καμιά και δίχως να κοκκινίζει διόλου, καψαλίζει λίγο λίγο τα έκθετα γόνατα των κοριτσιών της Φιλοσοφικής. Αγχωμένα εκείνα, περιφέρουν τα αναψοκοκκινισμένα τους μάγουλα στα πράσινα πέλματα του Υμηττού. Μια σχεδόν εκστατική ζωγραφιά άνωθεν του Νεκροταφείου Ζωγράφου. Είναι Ιούνιος και έχει εξεταστική, και όλες οι εξεταστικές των Ιουνίων είναι ανελέητες. Καμία ανοχή δεν δείχνουν στον ανθρώπινο παράγοντα. Απαιτούν απάνθρωπα την επίδοσή σου. Δεν σκαμπάζουν οι εξεταστικές από ζέστες. Δεν μασάνε μπροστά στις παραλίες. Οι εξεταστικές περίοδοι, ίδιες γριές ξενέρωτες εμμηνοπαυθείσες, σου ζητάνε τα πάντα όλα τώρα. Και σε αναγκάζουν να ψάχνεις να βρεις την Ύλη, από πού μέχρι πού να διαβάσω, και τέτοια. Εσένα, που άλλοτε σου άρεσε να διαβάζεις τα βιβλία ολόκληρα, τώρα, μία γραία ανελέητη που λέγεται Εξεταστική σε εξαναγκάζει να διαβάζεις από εδώ μέχρι εκεί, να ξεχωρίζεις σος, να κρατάς το βιβλίο κάτω απ’ το έδρανο και να πασχίζεις να αποδείξεις στον Επιτηρητή ότι είναι βλάκας. Μα βλάκας δεν είναι, το ξέρεις πολύ καλά πως σε βλέπει. Πως κάπως σα να ανάβεις, σα να γίνονται οι παρειές σου πορφυρότερες και να κρένεις «Ιδού η καλή κύριε Επιτηρητά, ιδού αντιγράφω!»

Μια τέτοια εξεταστική Ιουνίου είναι και σήμερα. Ανυπόφορη. Δίνω μάθημα κι ανεβαίνω την ανηφόρα μπροστά απ’ την είσοδο. Ο ιδρώτας μου χει ζαλίσει τη μελέτη, αλλά η ελπίδα ότι θα απαλλαχθώ μια και καλή από τα Σχέδια Μαθήματος με κάνει να νιώθω κάπως καλύτερα. Δόξα τω Ζηνί, το Κλασικό δίνει Παιδαγωγικά σήμερα. Οι Γλωσσολόγοι δίνουν Γλωσσική Κατάκτηση. Κι όπως ανηφορίζω, ανάμεσα στο Εντευκτήριο και το Φωτοτυπείο βλέπω τον συμφοιτητή μου (καλά δεν είμαι και τόοοοσο σίγουρος γι’ αυτό) Ελευθέριο.

Όχι στην ιδιωτικοποίηση, αφού ἰδιώτης = ανίδεος, άσχετος

Όχι στην ιδιωτικοποίηση,
αφού ἰδιώτης = ανίδεος, άσχετος

Είναι πάρα πολύ αγχωμένος ο Ελευθέριος σήμερα. «Κάθισε!» μου λέει. «Δίνουμε Κατάκτηση Δεύτερης Γλώσσας σήμερα και έχω μπερδευτεί για τα καλά… Να σου δώσω το βιβλίο να σου λέω μερικούς ορισμούς, να μου πεις αν τα έχω κάπως καλά ξεκαθαρίσει;» Παίρνω το μαύρο βιβλίο των εκδόσεων Ελληνικά Γράμματα και κάθομαι δίπλα στον Λευτέρη. Θέλω να τον ρωτήσω γιατί έχει αγχωθεί πια τόσο πολύ, αφού πέντε πράγματα είναι, τα λέει και απλά στο μάθημα, τι δεν κατάλαβε. Αλλά πού να προλάβω; Ο Λευτεράκης έχει πάρει φόρα και ξεκινάει:

-Ρώτα με το πρώτο στην λίστα!
-Εμ, Ακουστική Μέθοδος, τι είναι;
Ακουστική Μέθοδος αντιμετωπίζει τη γλωσσική εκμάθηση ως διεργασία διαμόρφωσης συνηθειών, μέσα από αλυσιδωτές σχέσεις ερεθισμάτων, ανταποκρίσεων και ενίσχυσης. Τα ερεθίσματα μπορεί να είναι ένα ερεθιστικό γλωσσοφίλι της στο αυτί σου, ή μια μισοειπωμένη κουβέντα. Οι ανταποκρίσεις θα είναι πάντοτε ασαφείς, ενώ ενίσχυση δεν μπορείς επ’ ουδενί να περιμένεις από την Γλώσσα – Στόχο. Η Ακουστική Μέθοδος συνίσταται στην συνεχή ακρόαση όσων λέει το κορίτσι, μέχρι να σου φύγουν τα αυτιά. Ακούς, ακούς, και όσο προχωράει η ακρόαση, κατακτάς και κατακτάσαι όλο και περισσότερο. Μέχρι να κουφαθείς εντελώς, οπότε και έχεις επιτύχει την Κατάκτηση της Δεύτερης Γλώσσας, της Γλώσσας της. Καλά τα λέω;

Μέχρι να κουφαθείς εντελώς, οπότε και έχεις επιτύχει την Κατάκτηση της Δεύτερης Γλώσσας.

Μέχρι να κουφαθείς εντελώς, οπότε και έχεις επιτύχει την Κατάκτηση της Δεύτερης Γλώσσας.

– Τι να σου πω ρε Λευτέρη, καλά το ξεκίνησες, αλλά μετά με μπέρδεψες λιγάκι. Εεε, σόρι, Ελευθέριε. Πάμε στο επόμενο μήπως το πιάσεις καλύτερα. Ανάλυση Λαθών;
-Η Ανάλυση Λαθών είναι από τις παλαιότερες μεθόδους ερμηνείας της Γλώσσας της μαθητρίας. Στο πρώτο στάδιο γίνεται ο Εντοπισμός των Λαθών, δηλαδή ο ερευνητής καλείται να διακρίνει ανάμεσα στις Παραδρομές και τα Λάθη – λάθη. Κατά τις Παραδρομές, ενδέχεται να μην της έχει πει σωστά κάποια φιλοφρόνηση ή να έχει διαμαρτυρηθεί εντονώτερα του δέοντος για κάτι που τον ενόχλησε. Τα λάθη – λάθη όμως προκύπτουν από φανερή έλλειψη γνώσης. Και είναι τα πιο αμετάκλητα, καθώς όντως ποτέ δεν πρόκειται να φτάσουμε στη γνώση αυτού του μυστηριώδους όντος που λέγεται κορίτσι. Στο δεύτερο στάδιο της Ανάλυσης Λαθών γίνεται η Ταξινόμηση των Λαθών. Κατά το στάδιο αυτό, βάζουμε κάτω τις μπούρδες που είπαμε και κατηγοριοποιούμε σύμφωνα με τον Corder σε Προσυστηματικά, Συστηματικά και Μετασυστηματικά. Τα πρώτα είναι όταν αγνοούμε παντελώς τους κανόνες λογικής που διέπουν την Γλώσσα – Στόχο, δηλαδή την Γλώσσα του Κοριτσιού, η οποία δεν διέπεται από κανένα κανόνα. Τα Συστηματικά Λάθη είναι όταν έχουμε κατανοήσει κάποιον κοριτσίστικο κανόνα, αλλά τον έχουμε κατανοήσει λάθος, ας πούμε, της δώσαμε λουλούδια και μας είπε «Μου αρέσουν πολύ τα λουλούδια» και έκτοτε της φέρναμε πάντοτε λουλούδια, αλλά στην πραγματικότητα δεν της άρεσαν ποτέ, απλώς ευγενικότατη είχε πει «Μου αρέσουν». Τέλος, τα Μετασυστηματικά Λάθη είναι όταν ξέρουμε πως δεν της αρέσουν τα λουλούδια, αλλά συνεχίζουμε να της φέρνουμε.
-Ρε Λευτέρη, καλά το ξεκινάς, αλλά κάπου σε χάνω στην πορεία.

-Πω κωλοκατάσταση. Με χάνεις ε; Κάτσε κάτσε ρε φιλαράκι. Μισό λεπτό. Λοιπόν. Στο τρίτο στάδιο δεν μείναμε; Καλά τα λέω ρε, σκάσε. Λοιπόν, στο τρίτο στάδιο γίνεται η Ερμηνεία Λαθών. Τα λάθη παρεμβολής είναι όταν παρεμβάλλεται η μητρική γλώσσα στην Γλώσσα Στόχο, δηλαδή όταν της μιλάει η μάνα της και της λέει διάφορα, τα οποία είναι μεν σωστά, αλλά είναι η μητρική γλώσσα και με το να χώνεται ενδιάμεσα στο γλωσσικό εξαγόμενό της, δεν γίνεται επιτυχής Κατάκτηση. Αν ας πούμε, η μητρική της είναι η Ισπανική, και παρεμβαίνει η μάνα της, τότε εσύ θα της λες «Όλα υπό έλεγχο;» και εκείνη θα απαντάει «Τόδο τόδο μπιέν» και δεν θα συνεννοήστε ποτέ. Τα Ενδογλωσσικά Λάθη αντικατοπτρίζουν τις διεργασίες από τις οποίες διέρχεται η μαθήτρια προκειμένου να αναπτύξει την γλωσσική της ικανότητα στην Γλώσσα Στόχο, την δική σου. Σου λέει λόγου χάρη «Δεν μπορώ έχω διάβασμα» και επειδή το «διάβασμα» βγαίνει από το διαβά-ζω, μπερδεύεται μετά και συνεπαγωγικά όταν της λες «Μ’ αρέσει δίπλα σου να πλαγιάζω» εκείνη απαντά «Ωραίο το πλάγιασμα» όπου όμως πλάγιασμα δεν σημαίνει ξάπλωμα, αλλά την μετατροπή του ευθέος λόγου σε πλάγιο, είτε με χρήση δευτερεύουσας πρότασης, είτε με χρήση απαρεμφάτου. Σωστά;

"Η μετατροπή του ευθέος λόγου σε πλάγιο δυσχεραίνει την γλωσσική κατάκτηση, η οποία έρχεται σε μια συγκεκριμένη ηλικία, αλλά όχι αργότερα. Επομένως, αν είστε δώδεκα ετών και δεν ξέρετε τι σημαίνει " γλώσσησι δνοφερῇσι λελεῖχθαι" drop it" Noam Chomsky, 1972

«Η μετατροπή του ευθέος λόγου σε πλάγιο δυσχεραίνει την γλωσσική κατάκτηση, η οποία έρχεται σε μια συγκεκριμένη ηλικία, αλλά όχι αργότερα. Επομένως, αν είστε δώδεκα ετών και δεν ξέρετε τι σημαίνει » γλώσσησι δνοφερῇσι λελεῖχθαι» drop it»
Noam Chomsky, 1972

– Σωστά, σωστότερα δε γίνεται. Ανατροφοδότηση τι είναι; Πρόσεξε τι θα μου πεις. Και ρε συ, μήπως να το βιάζουμε λίγο, έχω και γω να δώσω σήμερα και δεν έχω βρει καν σε ποιο αμφιθέατρο δίνω. Λοιπόν, λέγε, Ανατροφοδότηση!
-Ανατροφοδότηση είναι όταν… όταν… ο Ελευθέριος κοίταξε πλάγια προς το φωτοτυπείο μερικά κοράσια. Ένα κρατούσε χαρούμενο στο δεξί του χέρι μικρά μικρά κούτσικα φωτοτυπημένα φύλλα, σμικρύνσεις για το εξεταστέο μάθημα. Σκονάκια. Ο Ελευθέριος πήρε φόρα ξαφνικά:
-Ανατροφοδότηση είναι όταν το κορίτσι το λένε Άννα και μαγειρεύει καλά και σε ταΐζει νόστιμα και πικάντικα! Μαγευτικές μαγειρικές!

-Ρε Ελευθέριε αγόρι μου, ποια πικάντικα; ΤΙ είναι Ανατροφοδότηση στη Γλωσσική Κατάκτηση; Σύνελθε.
-Δίκαιο δίκαιο, πάμε. Λοιπόν. Ανατροφοδότηση είναι όταν της λες κάτι και περιμένεις απάντηση, και όσο περιμένεις απάντηση διέρχεσαι τον Έλεγχο Εικασιών. Δηλαδή εικάζεις τι μπορεί να εννοούσε το κορίτσι με όσα είπε, αλλά άκρη δεν βγαίνει, διότι της γυναίκας η καρδιά είναι μια άβυσσος όπως λέει και ο Στράτος. Επομένως διέρχεσαι ματαίως τον Έλεγχο Εικασιών, μα, καθώς λέει και ο Τσόμσκυ οι αρχές της Καθολικής Γραμματικής είναι τόσο σύνθετες και αφηρημένες ώστε είναι αδύνατο να αποτελέσουν αντικείμενο εκμάθησης. Πιο αφηρημένες και από εμένα τώρα. Επομένως αναμένεις την Ανατροφοδότηση, δηλαδή την αντίδραση της συνομιλήτριας ώστε να αποτραπείς από το να δομήσεις παράλογες γραμματικές. Ωστόσο, το πιθανότερο είναι να καταλήξεις σε αυτές τις παράλογες γραμματικές, δηλαδή να παλαβώσεις επί τα πρόσω. Οπότε αφού, όπως λέει και ο Cook, το περιβάλλον λειτουργεί στην κατεύθυνση της ενεργοποίησης των καθολικών αρχών και όχι της παροχής αρνητικών ενδείξεων, καλύτερα να κάνεις Πάσχα ένα μήνα νωρίτερα και να τρως όστια, παρά να πίνεις κάθε Κυριακή μία μπουκίτσα βρεγμένο ψωμί, τούτο γαρ εστί το αίμα μου. Εντάξει;

-Λευτέρη, σε παρακαλώ, τελείωνε με όλα αυτά γιατί πρέπει να φύγω. Τελευταίο! Γλωσσικό εξαγόμενο και γλωσσικό εισαγόμενο.
-Α! Απλούστατο! Το εξαγόμενο είναι όταν βγάζεις εσύ την γλώσσα για να την φιλήσεις και το εισαγόμενο είναι όταν εισβάλει εκείνη με την γλώσσα της μέσα σου. Να σου πω για την Απολίθωση;
-Δεν είναι αυτό, αλλά να μου πεις.
-Η Απολίθωση είναι όταν στο δικό σου Γλωσσικό Εξαγόμενο παρατηρείται μη εξελιξιμότητα και η γλωσσική εκμάθηση, παρά τη συνεχή σου έκθεση σε Γλωσσικό Εισαγόμενο και τις ευκαιρίες εξάσκησης και χρήσης της Γλώσσας- Στόχου εμμένει σε ένα πρώιμο στάδιο, με παγιωμένα και παγωμένα στοιχεία που αποκλίνουν από τη νόρμα και από το νορμάλ. Δηλαδή ενώ εισβάλει η γλώσσα της στο στόμα σου, εσύ δεν εξελίσσεσαι ως προς το να την μάθεις, παρά σκληραίνεις σαν πέτρα και σαν απολίθωμα. Βασικά χαρακτηριστικά της Απολίθωσης είναι η Επαναληπτικότητα, η Μονιμότητα και η Σταθερότητα. Επαναλαμβάνεις τα ίδια και τα ίδια, σχεδόν παραληρηματικά, την σκέφτεσαι διαρκώς, την Γλώσσα Στόχο. Η σκέψη σου είναι μονίμως κατευθυνόμενη προς το λάθος, παρ’ όλες τις προϋποθέσεις σου ή εκείνων που σε διδάσκουν στο να εξαλείψουν το λάθος. Τέλος, το Απολίθωμα είναι τύπισσα αμετάλβητη, δεν επηρεάζεται από περικειμενικούς παράγοντες ή άλλους. Η αμετάβλητη φύση του εμποδίζει την γλωσσική κατάκτηση να επιτευχθεί πλήρως. Άλλο ένα;

-Άλλο ένα και έφυγα. Ποιο θες;
-Βραχυπρόθεσμη Μνήμη και Μακροπρόθεσμη Μνήμη.

Στην πλώρη της Φιλοσοφικής

Στην πλώρη της Φιλοσοφικής

-Λέγε.
-Βραχυπρόθεσμη είναι όταν εξαιτίας κάποιου εξωτερικού ερεθίσματος, κάποιας άλλης ερεθιστικής υπάρξεως δηλαδή, κάποιου τυχαίου κοριτσιού στο δρόμο, ένας μικρός αριθμός πληροφοριακών στοιχείων, λίγοι κόμβοι ενεργοποιούνται. Τότε, με τη Βραχυπρόθεσμη Μνήμη θυμάσαι λίγο και αγαπάς πολύ, εκείνη τη στιγμή μονάχα όμως. Και όλα είναι ωραία στην Βραχυπρόθεσμη Μνήμη. Η Μακροπρόθεσμη Μνήμη δεν είναι τόσο ωραία. Αλλά όταν ενεργοποιείται, επιτυγχάνεται η Κατάκτηση της Δεύτερης Γλώσσας, της Γλώσσας της. Όπως λέει και ο McLaughlin- που αν με άκουγε σίγουρα θα γέλαγε σκοτσέζικα- η Μακροπρόθεσμη Μνήμη λειτουργεί όταν οι περισσότεροι από τους αλληλοσυνδεόμενους κόμβους δεν είναι ενεργοί και βρίσκονται σε μια παθητική κατάσταση. Η Μακροπρόθεσμη Μνήμη έχει πολύ μεγάλες δυνατότητες παράλληλης επεξεργασίας διαφορετικών πληροφοριών και δεν είναι πάντα δυνατόν να ελεγχθεί συνειδητά από το υποκείμενο. Τέλος, για να είναι επιτυχής η Κατάκτηση της Δεύτερης Γλώσσας, της Γλώσσας της, οφείλεις να μεταφέρεις τις πληροφορίες της Γλώσσας της από τη Βραχυπρόθεσμη Μνήμη στην Μακροπρόθεσμη. Δηλαδή, να αρχίσεις να μην την θυμάσαι λίγο λίγο, αλλά να την θυμάσαι τόσο καλά που να την έχεις πια για τα καλά ξεχάσει. Κατάλαβες;

-Εκείνο που κατάλαβα, Λευτέρη, είναι ότι πάλι για λευκοκολλάκιας πας. Τουλάχιστον ξέρεις κανέναν που να έχει διαβάσει, να κάτσεις πίσω του;
-Δεν έχω ανάγκη εγώ από αυτά. Θα πάω να γράψω και θα σκίσω.

-Ρε συ, αυτό το μάθημα δεν το είχατε στα πρώτα εξάμηνα; Πώς και το δίνεις τώρα επί πτυχίω;
-Ποιος σου είπε ότι είμαι επί πτυχίω; Διδακτορικό κάνω.

-Και τότε γιατί δίνεις εξεταστική; Γιατί διαβάζεις τα sos και τους ορισμούς;
-Δεν δίνω εξεταστική. Επιτήρηση έχω.

-Μα επιτήρηση κάνουν οι μεταπτυχιακοί, όχι οι υποψήφιοι διδάκτορες, τι παλαβά μου λες;
-Ωχου τώρα, κωλοκατάσταση, τι δίνω και τι δε δίνω. Άσε, έχω δουλειά τώρα. Πάω, ντάξει; Ευχαριστώ. Να ‘ σαι καλά. Γεια σου γεια σου!

Γευσηνοησίες στο Κυλικείο

Γευσηνοησίες στο Κυλικείο

Το κεφάλι μου είχε γίνει σαν καζάνι από τις Θεωρίες Κατάκτησης Δεύτερης Γλώσσας κατά τα του Ελευθερίου λεγόμενα. Όχι. Δεν θα γινόμουν εγώ λευκοκολλάκιας. Ανέβηκα μέχρι τον Τέταρτο και αποφασισμένος να χασομερήσω, κάθισα έξωθεν του Γευσήνου. Το Κυλικείο είχε από μόνο του ένα λαχάνιασμα, τριγύρω άκουγες φωνές η μια να απαγγέλλουν στην άλλη ό,τι επρόκειτο να πέσει. Και ιδρωμένα μεριά στα ξύλινα έδρανα. Κατακτημένες και απελευθερωμένες φοιτήτριες διάβαζαν φωναχτά. Κι ο Ελευθέριος πραγματικά δεν θέλω να φανταστώ τι μπορεί να έκανε εκείνη τη στιγμή.

Διαβάστε επίσης:

Τα παρελθόντα πεπραγμένα του Ελευθερίου

Περι φοιτητικών μετακινήσεων

Περί φωνητικού αλφαβήτου

Περί κατεβάσματος

Advertisements

2 thoughts on “Φιλοσοφικής Δεσμώτης: Κατάκτηση Δεύτερης Γλώσσας – Θεωρία και πρακτική

  1. Χμ… Ωραία ιδέα, jackson! Πολύ πιο ενδιαφέρουσα προσέγγιση από τη συμβατική. Προτείνω να πάρεις το μαύρο βιβλίο των εκδόσεων Ελληνικά Γράμματα και να το ξαναγράψεις με νέα δεδομένα και νέους ορισμούς. Και στην αρχή να έχεις αφιέρωση: «Για όσους μίσησαν ή λάτρεψαν τον McLaughlin και τον Corder…» Α! Και να είναι 740 σελίδες τιμής ένεκεν…

  2. Ω ναι Rude Evin, να είναι σελίδες εφτακόσιες σαράντα το πόνημα- γραμμένο με χαρτί και καλαμάρι!
    Μα γιατί να ξαναγραφτεί το συγκεκριμένο μαύρο βιβλίο; Πολύ καλά τα λέει ήδη.
    Νομίζω ότι θα είχε ενδιαφέρον ένα σήκουελ με παραδείγματα εφαρμογής των θεωρητικών προσεγγίσεων κατά τας ανωτέρω ελευθέριας επιταγάς.
    Αλλά θου κύριε, μπάστα. Πραγματικά με είχε αγχώσει εκείνη τη μέρα ο Λευτεράκης με τις εφαρμογές του. Νομίζω πως με την ευγένεια τα είχε λίγο καλύτερα, τόσο ευγενώς ενδεδυμένος και κοστουμοφορεμένος αν θυμάσαι.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s