Στο Μεσαίωνα ξεβαφτίζονταν όπως και σήμερα

Ο Ερρίκος ο 8ος. Και λέω:"Και άλλοι αγαπήσαμε δεν κάναμε έτσι όμως ρε αδερφέ"

Ο Ερρίκος ο 8ος. Και λέω:»Και άλλοι αγαπήσαμε δεν κάναμε έτσι όμως ρε αδερφέ»

Όπου το ιστορικό μυθιστόρημα πάυει να είναι ένα No-No για βραβεία και αναγνώστες

Η Χίλαρι Μάντελ, γεννημένη το 1952, κερδίζει το γεμάτο πρεστίζ βραβείο Booker το 2009 για το μυθιστόρημά της “Wolfhall”.  To 2012 κάνει το repeat για το sequel του ονόματι “Bring Up the Bodies”. Και περνάει στην ιστορία ως η πρώτη γυναίκα συγγραφέας που το έχει κερδίσει δύο φορές.

Έτοιμη για το three-peat η κυρία Μάντελ

Έτοιμη για το three-peat η κυρία Μάντελ

Το βιογραφικό της μέχρι το 2009 δεν είναι ιδιαίτερα πλούσιο όχι όμως και ανάξιο λόγου. Η προσωπική της ιστορία την κάνει σίγουρα συμπαθή για τη δύναμη ψυχής που επιδεικνύει. Έζησε δίπλα στον άντρα της σε χώρες «δύσκολες» για μια γυναίκα, στη Μποτσουάνα και στη Σαουδική Αραβία. Ήδη από νεαρή ηλικία μπαίνει σε ιατρικές περιπέτειες. Βαριά φάρμακα ψυχικής υγείας και μια αναγκαστική εγχείρηση που την αφήνει ανίκανη να κάνει παιδιά. Μια πάθηση που εκτός αυτού την υποχρεώνει να κάνει θεραπείες που της αλλάζουν σιγά σιγά την εξωτερική εμφάνιση.

Το “Wolfhall” καταπιάνεται με την ιστορική περίοδο που κουμάντο κάνει στην Αγγλία ο περιβόητος για την καρατόμηση των γυναικών του, Ερρίκος ο 8ος, κάπου εκεί στις αρχές του 16ου αιώνα. Ακολουθεί παρά πόδας μια εντυπωσιακή φυσιογνωμία της εποχής, τον Thomas Cromwell. Τον γιο ενός σιδερά, έναν άνθρωπο «χαμηλής» καταγωγής και αμφίβολης φήμης –μισθοφόρος αρχικά, μετά «μισθοφόρος» σε διοικητικές θέσεις, μετά δικηγόρος και όλα αυτά με υπεράνθρωπα καταφερτζίδικο τρόπο- που πετυχαίνει να αναρριχηθεί τόσο ψηλά ώστε ο ίδιος ο βασιλιάς να ιδρύσει καινούργιες αξιωματικές θέσεις για να μπορέσει να στεγάσει την larger than life ικανότητα και φυσιογνωμία του. Τον άνθρωπο που τουλάχιστον για οκτώ χρόνια υπήρξε ο εκείνος που κουνούσε όλα τα νήματα σε μια από τις πιο ταραχώδεις περιόδους της Γηραιάς Αλβιόνας.

Ο ιστορικός ενεστώτας ως φραγγέλιο και καρότο

Το βιβλίο της Μάντελ είναι καλογραμμένο, επαγγελματικό δίχως να συμπιέζει όμως την γραφή της σε στενά best seller δεδομένα. Κλείνει το μάτι και προς την πιο αρτίστικη γραφή χωρίς να την αγκαλιάζει ολοκληρωτικά όμως ποτέ. Ένα κείμενο με δικό του ρυθμό, midtempo θα λέγαμε και με εκπληκτικό τρόπο χρήσης των χρόνων της γραμματικής.

Ο ιστορικός ενεστώτας γίνεται ένα δυνατό, όμορφο και στιβαρό «μαστίγιο» στα χέρια της.

Με αυτό μαστιγώνει την όποια ακούσια προσπάθεια του αναγνώστη να βάλει, ανάμεσα σε αυτόν και το ιστορικό της μυθιστόρημα, εμπόδιο τους αιώνες που χωρίζουν το θέμα του κειμένου από το σήμερα.

Μην τον βλέπετε έτσι. Έτρωγε παιδάκια για πρωινό ο τύποςπρωινό ο τύπος

Μην τον βλέπετε έτσι. Έτρωγε παιδάκια για πρωινό  ο τύπος

Τα πρόσωπα που παρουσιάζονται φαίνονται καθημερινά –γεμάτα ατέλειες, ανομολόγητα πάθη, με δηλητηριώδη μυστικά και ικανά για πράξεις ακραίου πάθους για εξουσία ή για έρωτα. Αναλογιστείτε ξανά την καθημερινότητά σας –την πραγματική καθημερινότητά μας. Όλα τα προαναφερθέντα ισχύουν, απλά μπορεί να μη χρειάζονται λαιμητόμοι και πυρές μαγισσών για να ισχύσουν.

Η Χίλαρι Μάντελ καταφέρνει με όσα συγγραφικά όπλα διαθέτει να δημιουργήσει ένα κλίμα οικειότητας με τους ήρωες της. Ακόμα και τα φαντασιακά θρησκευτικά οράματα,  τα παρουσιαζόμενα άρτια, γλαφυρά και γεμάτα από τις μεσαιωνικές δοξασίες που μάστιζαν τον τότε κόσμο υποτάσσονται στην υπηρεσία αυτής της επιτυχημένης προσπάθειας. Και με τέτοιο τρόπο ώστε να μειώνεται η απόσταση από τον αναγνώστη και τη διαδραματιζόμενη αφήγηση.

Χρησιμοποιεί μερικές από τις πιο περίεργες «λήψεις κάμερας» που έχω συναντήσει σε ιστορικό μυθιστόρημα, πιο συχνά υπονοεί παρά βροντοφωνάζει, ακροβατεί ανάμεσα στην απόλυτη σκληρότητα και τη ρομαντική ομορφιά. Ο Thomas Cromwell άλλοτε λατρεύει ένα δειλινό που του φέρνει στο νου μια ερωτική ανάμνηση, άλλοτε αφήνει να εννοηθεί πως ίσως ξερίζωνε καρδιές –στην κυριολεξία- κατά τις μισθοφορικές στην Ιταλία ημέρες του.

Βέβαια το κείμενο που είναι ιδιαίτερα καλά δομημένο, σα ψηφιδωτό που σιγά σιγά ολοκληρώνεται, κάποιες στιγμές κουράζει. Ιδιαίτερα μετά τη μέση (στο β΄τόμο δηλαδή γιατί, αλίμονο, όπως συχνά συμβαίνει στα ελληνικά βγήκε σε δύο συνέχειες) αρχίζει να επαναλαμβάνεται. Και η πολύ ενδιαφέρουσα ατμόσφαιρα που δημιουργεί με έμμεσο και ποτέ κραυγαλέο τρόπο, αρχίζει να θυμίζει έκθεση φωτογραφίας σε συνέχειες και όχι τόσο «ταινία» με ροή.

Ιστορικό μυθιστόρημα -μια όχι χαμένη υπόθεση

Σε κάθε περίπτωση όμως αυτό το οποίο πραγματικά καταφέρνει να πείσει η Μάντελ είναι πως η φόρμα του ιστορικού μυθιστορήματος δεν είναι κατώτερη από οποιαδήποτε άλλη. Αλλάζει απλά το πότε της αφήγησης και όχι η ουσία της. Και αυτό δεν το πετυχαίνει μόνο με την επιβεβαίωση της επαναλαμβανόμενης σημαντικής της βράβευσης –αλλά με την ποιότητα του βιβλίου της.

Το σεξ το μεσαιωνικό

Το σεξ το μεσαιωνικό

Μέχρι κάποια ηλικία, είχα την αίσθηση ότι οι άνθρωποι άλλων εποχών ήταν τελείως διαφορετικοί από εμάς. Με άλλα θέλω, άλλα πρέπει με άλλα και μονάχα πομπώδη λόγια στο στόμα τους. Φυσικά δε θα μπορούσα να πέφτω πιο έξω. Το να θεωρεί κανείς ότι τον 17ο αιώνα την ώρα του σεξ οι άνθρωποι απαγγέλουν βαρύγδουπους στίχους του Σαίξπηρ κρίνεται απλά ως άγνοια. Μάλλον όπως και στο σήμερα λατρεύουν να κάνουν και να λένε όσα –κανονικά- απαγορεύονται.

Και στην κατανόησή μου αυτή, σίγουρα, βοήθησαν τα ιστορικά μυθιστορήματα.

Κείμενα όπως αυτό της Μάντελ. Όπως το φιλοσοφίζον «Αδριανού απομνημονεύματα» της Μαργκερίτ Γιουρσενάρ. Όπως τα «αρχαιοελληνικά» best seller του Στίβεν Πρέσφιλντ που παίρνουν δέκα στα δέκα στην κλίμακα αναγνωστική πώρωσης. Όπως το μεγαλειώδες «Εγώ ο Κλαύδιος» του Ρόμπερτ Γκρέιβς που κατά την άποψή μου αποτελεί την πιο ενδεδειγμένη λύση για τους junkies του “The Song of Ice and Fire” aka “Game of Thrones” που τους «τελείωσαν» τα βιβλία. Αυτό το τελευταίο για να μη ξεχνάμε πως ο George R. R Martin έχει συνοψίσει όλη τη σοφία του κόσμου στη saga του. Και πως εμείς τον αγαπάμε παθολογικά και χωρίς ορθή κρίση πια.

————————————————————————————————————————————————————————————-

Διαβάστε επίσης:

Ένα φιλάκι είναι λίγο πολύ λίγο

Ο Ακέφαλος μουσικός

Advertisements

11 thoughts on “Στο Μεσαίωνα ξεβαφτίζονταν όπως και σήμερα

  1. Εν τω μεταξύ έψαξα τον Τόμας Κρόμγουελ στην wikipedia και όπως φαίνεται είναι πρόγονος του Ολιβερ Κρόμγουελ που έναν αιώνα αργότερα κατέλυσε την μοναρχία.

    Ωραία προσέγγιση Jorn και ωραίο κείμενο.

  2. A (wo)Man for All Seasons! Τον είχα κατασυμπαθήσει αυτόνα τον Κρόμγουελ! Τι λέει το γουίκι εντωμεταξύ; Ότι δεν είναι συμπαθητικός γιατί παρουσιάζεται σαν αδίστακτος; Μα γι’ αυτό ακριβώς τον συμπαθούμε. Χαμερρίνο κι άλλο προς ανάγνωσιν βιβλίο μου βαλες τώρα κι άντε να δω πότε θα διαβάσω τα δέοντα. αχ. νασαι καλά!
    (βέβαια στην ταινία είναι κάπως πετσοκομμένος σαν ρόλος, στο 01:55 και στο 08:00 πάλι, αλλά νταξ… και είναι κομμάτι φαμίλιαρ αυτός που συναντά στα δύο σημεία, ε;)

  3. Ωραιο κειμενο…το βιβλιο ετσι κι ετσι, καπου χανεσαι στο πολυ γυρω-γυρω ολοι. Στην τελικη αν ολη η κοινωνία, σε ολο το βιβλιο, νομιζει οτι καποιος ειναι καταχραστης, ε δε βλαφτει και να το πεις straight up σε καποια φάση, αντι να τον βαζεις σε καθε σκηνη να τρωει με χρυσα κουταλια. Εκτος αυτου η προσπαθεια να ταυτισουμε τα προσωπικα προβληματα του ήρωα με αυτα του βασιλια είναι λιγο πιο βολική σεναριακη ευκολια απ’ οτι θα περιμενα απο κατι τοσο προσεγμενο, λιγο «Πηνελοπη Δελτα» αν θες.

    Το τι ειναι πιο Μαρτινικο ειναι μεγάλη κουβεντα. Ναι ο Κλαυδιος παιζει πολυ με τους γκρίζυς χαρακτηρες αλλα στηριζεται πολυ και σε παραδοσιακους κακους-καρικατουρες πχ δεν υπαρχει πιο κλασσικος πορνογερος απο τον Τιβεριο. Το «Pillars of the Earth» προσπαθει να κανει κατι παρομοιο, αλλα χανεται καπου στην προσπαθεια να το κανει μπεστ σελλερ. Τελικα νομιζω ο απολυτος υποψηφιος ειναι το Rome κι ας μην ειναι βιβλιο (ή μηπως επειδη δεν ειναι βιβλιο)

  4. Συμφωνώ με την πρώτη παράγραφο, απλά, νομίζω δε με χάλασαν τόσο αυτά που λες.

    Για το «Εγώ ο Κλαύδιος» στο έχω πει και κατ’ιδίαν, όσο καλή και να ήταν η σειρά, το βιβλίο νομίζω πρέπει είναι ιδιαίτερα πιο γκρίζο. Ή διαβασες και το βιβλίο και δεν το ξέρω;

    Επίσης, δε τα θυμάμαι τώρα, πρέπει να βρω ένα παλιό σημειωματάριο όπου έχω καταγράψει δύο σκηνές που ο George R. R Martin έχει κάνει τελείως clopy paste από τον Ρομπερτ Γκρέιβς.

    Τώρα για το «Rome» πάλι συμφωνώ. Εν τω μεταξύ ιδιαίτερα «Game of Thrones» τηλεοπτική σειρά με «Rome» τηλεοπτική σειρά, πολλές ομοιότητες. Ιδιαίτερα δε στο θέμα του τι απολαμβάνεις ως θεατής είναι τάλε-κουάλε -που λένε και οι Ιτάλοι.

  5. Το “Pillars of the Earth” είναι απ’ τα πιο περίεργα πράγματα που έχω δει, τη μια στιγμή έλεγα αριστούργημα και την άλλη έλεος τι είναι αυτό τώρα. Το κλίμα του πάντως είναι πολύ καλό.

    Και παίζει και η Hayley Atwell (της καρδιάς μας) που την θυμήθηκα πρόσφατα γιατί είδα αυτό το Restless του BBC και αναρωτήθηκα πού την είχα ξαναδεί και στην αρχή θυμήκα το Any Human Heart (που είναι πολύ ωραίο) αλλά δεν θυμήθηκα το «Pillars of the Earth» παρά μόνο προ ολίγου στα σχόλιά σας.

  6. Τη σειρα «pillars» την εχουν λιγο κονσερβοποιησει γιατι το βιβλιο ηταν τερας, γενικα παει πιο smoothly το βιβλιο, αν και παλι ειναι κατι φασεις που περιμενεις την Αλικη να βγει να πει τη Μανταλενα.

    Τον Κλαυδιο δεν τον εχω διαβασει αλλα και παλι ρε συ, ποσο γκριζα να κανεις την τυπισσα που εχει ξεκληρισει ολο το σοι? Στην τελικη πριν δημιουργηθουν καν κλισε χαρακτηρες τυπου «κακια μητρια», «μοιχαλιδα» κλπκλπ υπηρχαν οι ρωμαιοι «ιστορικοι» που γραφαν για τη Λιβια και τη Μεσσαλινα. Ποσο μακρια να πας απο κει χωρις να πηδηξεις την ιστορικη ακριβεια?

    • Νομίζω τα καταφέρνει -σταδιακά. Σκέψου πως και η Σέρσει Λάννιστερ κάνει τα χειρότερα των χειροτέρων στο Game of Thrones αλλά με τον καιρό, βιβλίο το βιβλίο, αποκτά μια πιο ανθρώπινη ¨γκρίζα» υπόσταση, παρόλο που τυπικά στο λήμμα «κακός άνθρωπος» υπό τυπικές συνθήκες το όνομά της φιγουράρει.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s