To bloom or not to bloom

Τα Νέα του Βελγίου εντόπισαν τον ρατσισμό που υπάρχει στους συγγραφείς που καθυστερούν να γράψουν το πρώτο τους βιβλίο και υποστηρίζουν την προσπάθεια του Bloom. Πάμε να δούμε τι σημαίνουν όλα αυτά.

Οι είκοσι εκλεκτοί του New Yorker.

Ένα απ’ τα πιο πολυσυζητημένα λογοτεχνικά άρθρα των τελευταίων ετών ήταν το «20 under 40» που δημοσίευσε το περιοδικό New Yorker πριν από περίπου 2,5 χρόνια, παρουσιάζοντας τη δουλειά των είκοσι, κατά τη γνώμη του, χαρακτηριστικότερων συγγραφέων της γενιάς αυτής, των νέων ταλέντων της Αμερικανικής λογοτεχνίας που δεν έχουν ξεπεράσει τα ακόμα τα 40 τους χρόνια. Το κύρος του περιοδικού είναι τέτοιο ώστε η λίστα καταξίωσε αυτόματα τους είκοσι αυτούς συγγραφείς (μεταξύ των οποίων ήταν ο Τζόναθαν Σάφραν Φόερ και η Τέα Όμπρεχτ που είναι ίσως κάπως πιο γνωστοί στο ελληνικό κοινό), οι οποίοι απέκτησαν ένα τεράστιο προβάδισμα επικοινωνιακού τύπου σε σχέση με εκατοντάδες άλλες περιπτώσεις που ήταν κατά την κρίση του περιοδικού λίγο χειρότεροι ή κάποιους μήνες μεγαλύτεροι. Σε γενικές γραμμές το λογοτεχνικό σύμπαν ασχολήθηκε πολύ με τις προτάσεις του New Yorker και θεωρήθηκε μια σημαντική στιγμή για την σύγχρονη κριτική της λογοτεχνίας, αν και υπήρχαν και κάποιοι που το χαρακτήρισαν «διανοουμενίστικο, λογοτεχνικό American Idol».

Ο Τζόναθαν Σάφραν Φόερ, ο ένας απ’ τους είκοσι.

Η αλήθεια είναι ότι παρόμοια αφιερώματα με πολύ μικρότερη προβολή υπάρχουν σε αφθονία στο ίντερνετ και τα λογοτεχνικά περιοδικά, καθώς ο κόσμος θέλει να μαθαίνει το καινούριο, το επόμενο, αυτό που θα κυριαρχήσει στο μέλλον. Επίσης ο κόσμος λατρεύει ένα παιδί θαύμα. Ίσως όχι απ’ την αρχή, αλλά σίγουρα όταν αυτό το παιδί θα έχει πια μεγαλώσει. Σκεφτείτε ότι βρίσκεστε σε ένα βιβλιοπωλείο. Πιάνετε ένα βιβλίο που δεν έχετε ξαναδεί. Τσεκάρετε στο αυτί του το βιογραφικό του συγγραφέα. Τι προτιμάτε; Να είναι το ντεμπούτο ενός πενηντάρη; Τι έκανε τόσα χρόνια; Αν ήταν καλός δεν θα είχε γράψει και νωρίτερα; Ή προτιμάτε ένα πλήρες βιογραφικό με θριάμβους σε διαγωνισμούς, με διακρίσεις και με μια σειρά βιβλίων που ξεκινάει απ’ την ενηλικίωσή του;

Ποτέ δεν είναι αργά.

Θέλω να πω ότι υπάρχει στο μυαλό του αναγνώστη (και των λογοτεχνικών περιοδικών συχνά) ένας μικρός ρατσισμός απέναντι σε όποιον αργεί να δοκιμάσει τις δυνατότητές του στη γραφή. Για αυτό και τώρα, για όλους όσοι αποφάσισαν να γράψουν από τα σαράντα τους και μετά, υπάρχει το Bloom. Είναι ένα όμορφο λογοτεχνικό σάιτ που ασχολείται μόνο με τους αποκαλούμενους «late bloomers», σχολιάζοντας ειρωνικά «late according to whom?»

Ο Τσαρλς Μπουκόφσκι έγραψε το πρώτο του βιβλίο στα 51 του χρόνια.

Η ιδέα του ξεκίνησε όταν το επίσης καταξιωμένο ηλεκτρονικό περιοδικό The Millions άρχισε μια αντίστοιχη σειρά παρουσιάσεων «late bloomers», αντιστεκόμενο στην μαζική προβολή των νεαρών συγγραφέων. Άλλωστε δεν είναι και παράλογο, μιλάμε για λογοτεχνία, όχι για ροκ μπάντα ούτε για μπάλα. Μιλάμε δηλαδή για μια τέχνη στην οποία η ωριμότητα αποτελεί, αποδεδειγμένα, προσόν. Όχι μόνο μπορούμε να βρούμε αμέτρητα παραδείγματα σπουδαίων έργων που γράφτηκαν απ’ τους δημιουργούς τους σε μεγάλη ηλικία, αλλά μπορούμε να βρούμε και αρκετές (τουλάχιστον δέκα) περιπτώσεις που «άργησαν» να ξεκινήσουν: Μπάροουζ, Μπουκόφσκι, Τσάντλερ κτλπ. Οπότε ας κρατήσουμε ό,τι θέλουμε και ό,τι μας βολεύει απ’ αυτή την ιστορία, ας συμφωνήσουμε ότι η ηλικία δεν παίζει κανέναν ρόλο, ότι μπράβο στα νέα παιδιά που γράφουν και διακρίνονται και «may we all bloom in good time».

Ο νομπελίστας Πορτογάλος Ζοζέ Σαραμάγκου δεν έγραψε τίποτα για 19 χρόνια.

Και κάτι ακόμα. Υπάρχουν και οι συγγραφείς που κάνουν ένα μεγάλο κενό. Που απέχουν. Όχι που αργούν συστηματικά να βγάλουν καινούριο βιβλίο (π.χ. Φράνζεν που γράφει κάθε δέκα χρόνια αλλά ξέρουμε ότι κάτι ετοιμάζει) ούτε που αποσύρονται συνειδητά από την συγγραφή (π.χ. Σάλιντζερ που κρύφτηκε στην έπαυλή του και ούτε φωνή ούτε ακρόαση). Εννοώ περιπτώσεις που ξεκίνησαν νωρίς, που έκαναν μια πολύ μεγάλη παύση και αποφάσισαν να επανέλθουν. Αναφέρεται στο Bloom ο Ζοζέ Σαραμάγκου, ο οποίος έγραψε το πρώτο του μυθιστόρημα στα 25 του και έμεινε ανενεργός για τα επόμενα 19 χρόνια. Υπάρχουν κι άλλες περιπτώσεις αλλά το παράδειγμα του Σαραμάγκου προσωπικά μου θυμίζει την αποχή του Οδυσσέα Ελύτη που πάντα μου έκανε εντύπωση. Ο Ελύτης έγραψε νέος τους Προσανατολισμούς και τον Ήλιο τον Πρώτο και μετά, ενώ εν τω μεταξύ είχε τελειώσει και ο πόλεμος, δεν έγραψε τίποτα για 16 χρόνια, όταν και δημοσίευσε, στα 48 του πια, το Άξιον Εστί. Και ξέρετε τι άλλο κοινό έχει ο Σαραμάγκου με τον Ελύτη, ε; Με άλλα λόγια, η ουσία κρύβεται στο να βρεθεί η σωστή στιγμή, είτε αυτή είναι νωρίς, είτε είναι αργά.

Advertisements

14 thoughts on “To bloom or not to bloom

  1. Θα σας παρακαλούσα να μην γράφετε τη λέξη chocobloom εντός του μπλογκ.

    Μιας και ήταν η πιο φθηνή «σοκολάτα» του ΚΨΜ, έχω πουλήσει μερικές χιλιάδες από δαύτα.

    Τόσα, ώστε να τα σιχαίνομαι αιώνια.

    Σεβαστείτε με, σας παρακαλώ.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s