Ο ύπνος, η λογοτεχνία και το όνομα του συγγραφέα

Κάποτε, ένας φίλος μου σχολίασε ότι είναι μεγάλος προβοκάτορας όποιος θέσπισε τον εορτασμό της παγκόσμιας ημέρας ύπνου στις 21η Μαρτίου, όταν δηλαδή γιορτάζουμε και την παγκόσμια ημέρα ποίησης. Εν προκειμένω όμως, θέλω να σταθώ σε κάτι άλλο που είναι πολύ περισσότερο άσχετο από όσο σχετικό με το παραπάνω σχόλιο και θέλω να πω δυο λόγια για την Γυάλινη Πόλη του Πολ Όστερ που αποτελεί το πρώτο μέρος της τριλογίας της Νέας Υόρκης.

City of Glass: The Graphic Novel. Μια εκδοχή του μυθιστορήματος του Όστερ απ’ τους David Mazzucchelli και Paul Karasik. Ο Κουίν εμφανώς χαμένος αν και πολύ νωρίς ακόμα, περπατάει στη Νέα Υόρκη.

Πού κολλάει ο ύπνος; Οι συγγραφείς λατρεύουν να περιγράφουν τα όνειρα των χαρακτήρων τους, είτε για να περάσουν κάποιο μήνυμα, να αφήσουν κάτι στον αέρα, είτε για να ξεφύγουν απ’ την αφήγηση και να αφεθούν σε μια πιο «ποιητική» διάθεση, ακόμα και για λόγους συγγραφικού εγωισμού. Επίσης οι συγγραφείς λατρεύουν να περιγράφουν αϋπνίες. Για κάποιο λόγο η αϋπνία αποκτά μέσα στις σελίδες ενός μυθιστορήματος έναν ιδιαίτερο χαρακτήρα και δεν μοιάζει ακριβώς με τις αϋπνίες που έχουμε στην κανονική μας ζωή που είναι πάντα άβολες και ενοχλητικές. Όλες αυτές οι περιγραφές μπορεί να είναι χρήσιμες ή άχρηστες, πετυχημένες ή αποτυχημένες, ενδιαφέρουσες ή βαρετές. Αλλά συνήθως περιορίζονται σε αυτές τις διαστάσεις. Σπανιότερα, έχω πετύχει την αντιμετώπιση του ύπνου ως κατάσταση προς αποφυγήν. Πίστευα ότι δεν θα διάβαζα κάτι πιο έντονο απ’ τον μονόλογο εκείνου του παλαβού τύπου στο Σπίτι του ύπνου του Τζόναθαν Κόου, ο οποίος αντιμετώπιζε το να κοιμάσαι ως μια ένδειξη αδυναμίας. Ωστόσο ομολογώ ότι η προσπάθεια του Κουίν στην Γυάλινη Πόλη να κερδίσει τη νύστα του κάπου προς το τέλος του βιβλίου μου έκανε ακόμα περισσότερη εντύπωση. Παραθέτω στο σημείο αυτό το σχετικό απόσπασμα.

«Αντί για τις έξι ως οκτώ ώρες ύπνου, που συνήθως χρειαζόταν, αποφάσισε να περιοριστεί σε τρεις ως τέσσερις ώρες. Δυσκολεύτηκε να προσαρμοστεί σ’ αυτό. Ακόμα μεγαλύτερες δυσκολίες, ωστόσο, παρουσίασε το πρόβλημα της κατανομής των ωρών αυτών έτσι ώστε να διατηρήσει τη μεγαλύτερη δυνατή ικανότητα επαγρύπνησης. Ήταν σαφές ότι δεν μπορούσε να κοιμάται τρεις ως τέσσερις συναπτές ώρες. Παραήταν επικίνδυνο. Θεωρητικά, η πιο αποτελεσματική χρήση του χρόνου θα ήταν να κοιμάται επί τριάντα δευτερόλεπτα κάθε πέντε ως έξι λεπτά. Αυτό θα περιόριζε στο ελάχιστο τις πιθανότητες να το ξεφύγει κάτι. Αλλά, αντιλήφθηκε πω ήταν, από φυσική άποψη, αδύνατο. Ωστόσο, ανάγοντας την αδυναμία αυτή σ’ ένα είδος προτύπου, προσπάθησε να εξασκήσει τον εαυτό του να λαγοκοιμάται διακεκομμένα, εναλλάσσοντας με τη μεγαλύτερη δυνατή συχνότητα τις περιόδους ύπνου και ξύπνιου. […] Στην αρχή, δοκίμασε συνεχόμενες περιόδους σαράντα πέντε λεπτών, τις οποίες προοδευτικά περιόρισε σε τριάντα λεπτά. Προς το τέλος, είχε αρχίσει να τα βολεύει με δεκαπεντάλεπτες περιόδους ύπνου…»

Το άλλο που θέλω να αναφέρω για το μυθιστόρημα του Όστερ, είναι αυτό το παιχνίδι που κάνει με τις πολλαπλές ταυτότητες (κάτι που τον καταξίωσε άλλωστε). Ο ήρωάς μας, Ντάνιελ Κουίν, είναι συγγραφέας που γράφει με το ψευδώνυμο Γουίλιαμ Γουίλσον και ο βασικός του ήρωας είναι ο Μαξ Γουορκ. Ταυτίζεται συχνά και με τα τρία πρόσωπα. Ως εδώ καλά. Σε κάποιο σημείο όμως, όταν χτυπάει το τηλέφωνό του, ακούει μια φωνή που ζητάει τον Πολ Όστερ. Αργότερα θα ταυτιστεί και με τον χαρακτήρα που ο Πολ Όστερ ονόμασε Πολ Όστερ. Δεν θυμάμαι πολλές περιπτώσεις που ο συγγραφέας έδωσε το όνομά του σε κάποιον ήρωά του. Για την ακρίβεια, χωρίς να κάνω καμία φοβερή έρευνα, σκέφτηκα μόνο δυο περιπτώσεις. Η μια είναι η περίπτωση του Τζόναθαν Έιμς, συγγραφέα και δημιουργού της τηλεοπτικής σειράς του HBO Bored to death. Ο βασικός ήρωας, επίσης συγγραφέας αλλά και ιδιωτικός ντετέκτιβ (όπως ο Ντάνιελ Κουίν κατά κάποιο τρόπο), λέγεται Τζόναθαν Έιμς. Σε συνέντευξή του μάλιστα, ο αληθινός Έιμς δήλωσε ότι παρά το ότι ονόμασε τον ήρωά του έτσι, δεν έχει κανένα κοινό με αυτόν. Η δεύτερη περίπτωση είναι αρκετά διαφορετική, διατηρεί ωστόσο το μυστήριο της σύγχυσης της πραγματικότητας με τη μυθοπλασία. Αναφέρομαι στην ταινία Στο μυαλό του Τζον Μάλκοβιτς που παίζει ο Τζον Μάλκοβιτς. Πέρα απ’ την ίντριγκα που δημιουργούν αυτά τα κόλπα στον θεατή/ αναγνώστη, δεν νομίζω ότι έχουν κάποια άλλη χρησιμότητα. Και τώρα κάποιος έξυπνος θα μου πει για τις αυτοβιογραφίες, είμαι σίγουρος.

Advertisements

5 thoughts on “Ο ύπνος, η λογοτεχνία και το όνομα του συγγραφέα

  1. Η ιδέα ότι βγαίνει το New York Trilogy σε graphic novel μου φαίνεται αποκαρδιωτική. Πώς και δεν το ονόμασαν »Πολ Όστερ για τεμπέληδες».

    Jimmy Glass ωραίο κείμενο.

    • Ευχαριστώ whitediesel, η αλήθεια είναι ότι είναι μάλλον το πιο ευκολοδιάβαστο βιβλίο που έχει πέσει στα χέρια μου, οπότε έχεις δίκιο για τους «τεμπέληδες», αν καταλαβαίνω πού το πας.

  2. Παράθεμα: Τα παντοτινά σανδάλια | Τα Νέα του Βελγίου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s