Φίλιπ Ροθ vs Wikipedia: ποιος ξέρει καλύτερα

Το 2008, φιλοξενούμενος στη στήλη What I’ve learned του αμερικανικού Esquire, o Γκορ Βιντάλ δήλωσε μεταξύ άλλων ότι τα πάντα στη Wikipedia είναι λάθος. Έχει πει και πολύ μεγαλύτερες ατάκες ο Βιντάλ, αλλά εν προκειμένω θα κρατήσουμε τη συγκεκριμένη, η οποία είναι γενικότερα (σε μια λιγότερο αφοριστική εκδοχή) άποψη μεγάλου μέρους του πληθυσμού που χρησιμοποιεί, ωστόσο, καθημερινά την Wikipedia. Άλλωστε, δεν είναι κανένα κρυφό μυστικό ότι στις σελίδες της μεγαλύτερης εγκυκλοπαίδειας στον πλανήτη συναντάς συχνά ανακρίβειες, ακόμα καιχοντρές γκάφες. Η εγκυρότητά της ελέγχεται, τέλος πάντων, γεγονός ως ένα σημείο λογικό απ’ τη στιγμή που βασίζεται στην προσφορά γνώσης οποιοδήποτε χρήστη. Ωστόσο, ένα πρόσφατο παράδειγμα, μας απέδειξε ότι εκεί στην Wikipedia ελέγχουν δυο και τρεις φορές τις πηγές τους, ακόμα κι όταν δεν χρειάζεται.

Πριν έναν μήνα περίπου, λοιπόν, αν έμπαινες να διαβάσεις το λήμμα για το Ανθρώπινο Στίγμα, ένα απ’ τα κλασικότερα μυθιστορήματα του Φίλιπ Ροθ, θα μάθαινες ότι ο αμερικάνος συγγραφέας εμπνεύστηκε απ’ τη ζωή του από έναν άλλο συγγραφέα, τον Anatole Broyard. Πλέον, τόσο στο λήμμα του Ανθρώπινου Στίγματος όσο και σε αυτό του Anatole Broyard θα μάθεις, μέσες άκρες, ότι παρά την έντονη φημολογία, κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Τι είχε συμβεί: ο Ροθ έτυχε να διαβάσει την συγκεκριμένη πληροφορία και αποφάσισε να στείλει ένα γράμμα στην Wikipedia λέγοντας ότι όχι, δεν εμπνεύστηκε καθόλου απ’ τον Broyard για τον χαρακτήρα του Coleman Silk, ότι δεν γνώριζε τον Broyard και ότι η έμπνευσή του προέρχεται από ένα δυσάρεστο γεγονός στη ζωή του φίλου του Melvin Tumin, καθηγητή Κοινωνιολογίας στο Πρίνστον. Οι αρμόδιοι στην Wikipedia έλαβαν το γράμμα και απάντησαν στον Ροθ ότι ο ίδιος δεν αποτελεί αξιόπιστη πηγή ώστε να αλλάξει ό,τι έγραφε το λήμμα μέχρι εκείνη την ώρα. «Καταλαβαίνουμε την θέση σας ότι ο συγγραφέας είναι η μέγιστη αυθεντία όσον αφορά στο έργο του αλλά εμείς απαιτούμε δευτερογενείς πηγές».

Δεν ήταν κι άσχημη απάντηση. «Εσύ ποιον θα πιστέψεις, εσένα ή εμένα;», όπως είχε πει κάποτε ο Γούντι Άλεν σε μια ταινία. Εντελώς παράλογο αλλά και υπερβατικά δημοκρατικό. Η αντίσταση της Wikipedia κάμφθηκε τελικά όταν απελπισμένος ο Ροθ έγραψε ένα νέο γράμμα, το οποίο και δημοσίευσε μέσω του περιοδικού New Yorker, αποκαλύπτοντας τον διάλογό του με την εγκυκλοπαίδεια και εξηγώντας με κάθε λεπτομέρεια γιατί έγραψε το Ανθρώπινο Στίγμα, πώς εμπνεύστηκε, ποιος είναι ποιος, πώς λειτούργησαν όλα στο μυαλό του. Η έκταση που πήρε το θέμα λειτούργησε τελικά ως αρκετά αξιόπιστη πηγή και το λήμμα άλλαξε, αναφέροντας όμως όλη αυτή την ιστορία με τα γράμματα και προφανώς την αρχική υπόθεση, η οποία πάντως (αν διαβάσετε το βιβλίο και την βιογραφία του Broyard) δεν είναι καθόλου παράλογη. Το καθόλου παράλογο απ’ το σωστό, όμως, απέχει όσο ακριβώς και η επιστημονική έρευνα απ’ τις σελίδες της Wikipedia. Όσο κι αν είναι υπέροχη, αυτό πρέπει να το πούμε.

Advertisements

5 thoughts on “Φίλιπ Ροθ vs Wikipedia: ποιος ξέρει καλύτερα

  1. Συμφώνω με το πως κλείνεις το post.

    Παρόλα αυτά θέλω να τονίσω πως και επιστημονική έρευνα από επιστημονική έρευνα διαφέρει.

    Είμαι πεπεισμένος πως πολλοί επιστήμονες διορισμένοι στη ανώτατη ελληνική εκπαίδευση θα έκαναν το ίδιο με αυτό που κάνει η Wikipedia. Θα έφεραν άρνηση στην ίδια τη λογική ακόμα και αν ο ίδιος ο καλλιτέχνης τους θερμοπαρακαλούσε απλά να ακούσουν την απλή αλήθεια.

  2. Καλά, ναι, ισχύει αυτό για την επιστημονική έρευνα και υπάρχουν άρθρα της wikipedia που είναι πληρέστατα και ιδιαίτερα καλογραμμένα. Και γενικότερα είναι ένα εργαλείο που κάνει τη ζωή μας καλύτερη. Πολύ καλύτερα από όσο την έκαναν στο σύνολό τους όλοι μαζί οι καθηγητές που γνώρισα εγώ προσωπικά στην ανώτατη εκπαίδευση. Από το λίγο που τους γνώρισα για να μην λέω και ψέματα.

  3. Ως ψυχολόγος θα σου απαντήσω: ειδικά σε άρθρα με επιστημονικό περιεχόμενο είναι πολύ εύκολο να πειστείς. Μπορεί να κάνεις πολύ καλά γιατί πιθανότατα θα πάρεις μια πρώτη ιδέα για αυτό που ψάχνεις. Τώρα αν θα πέσεις και σε καμιά παγίδα είναι και δικό σου θέμα, νομίζω. Δηλαδή αν διαλέξεις να βασιστείς μόνο στην Wikipedia για κάτι πολύ σημαντικό και την πατήσεις, καλά να πάθεις. Τώρα όσον αφορά στο histrionic disorder νομίζω ότι είναι εντάξει, προχώρα jackson, μη φοβάσαι τίποτα.

  4. Παράθεμα: Ξέρουμε τι έψαχνες στη Wikipedia όλη τη χρονιά « Τα Νέα του Βελγίου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s