Δίπλα μου σε έχω σατανά

Από την Άνοιξη έως το Φθινόπωρο του 2010 παρακολούθησα δύο θεατρικές παραστάσεις που κεντρικό άξονα είχαν τον ρατσισμό. Τόσο δυνατές που μέχρι σήμερα τις θεωρώ εμπειρία ζωής. Τότε βέβαια το φαινόμενο του νεοναζισμού μου φαινόταν σαν μια άθλια κοντινή -αλλά όχι δική μου- πραγματικότητα.

Την ίδια χρονιά έγραψα δύο κείμενα για τις εν λόγω παραστάσεις στην εφημερίδα Metropolis:

 

Μια υποβαθμισμένη γειτονιά της Μεγάλης Βρετανίας. Με τους καλούς, καγαθούς και φιλήσυχους ντόπιους από τη μία. Που τη νιώθουν σπίτι τους. Από την άλλη μετανάστες. Οι πιο πολλοί στα όρια της ανέχειας. Κάποιοι στα όρια του εγκλήματος. Το εκρηκτικό μείγμα φέρνει φωτιά που τη λένε φανατισμό – και από τις δυο πλευρές. Τα προαναφερθέντα στοιχεία αποτελούν μέρος της παράστασης Τα Ορφανάστο Θέατρο του Νέου Κόσμου. Άλλο ένα στοιχείο της: οι ερμηνείες που τσακίζουν κόκαλα ή στομάχια εάν προτιμάτε. Ιδιαίτερα της Μαρίας Κίτσου, στο ρόλο της γυναίκας άξονα γύρω από την οποία γυρίζει μια ολιγομελής οικογένεια. Εάν όμως η πρώτη ανάγνωση του έργου μας φέρνει αντιμέτωπους με τον ρατσισμό, στη δεύτερη το θέμα αλλάζει.  Χειρότερα τέρατα ξεπροβάλλουν, αυτά των οικογενειακών μυστικών. Που όσο περισσότερα χρόνια παραμένουν κρυμμένα στο σεντούκι, τόσο πιο άγρια γίνονται. Και τελικά μόνο η αλήθεια τα λυτρώνει. Βέβαια, η αλήθεια έχει δηλητηριώδες δάγκωμα. Συχνά ρίχνει τους λυτρωμένους στο βάραθρο της αποξένωσης. Και εκεί είναι που μια παράσταση με τρόμαξε. Κάτι μου θύμισε. Γιατί με έκανε να αντιληφθώ το πόσο κοντά στην παθογένεια είναι οι ζωές όλων μας. Ακόμα και – ή μάλλον ιδιαίτερα – στα πλαίσια του στενού οικογενειακού μας κύκλου.

Στον Άγιο Πανταλεήμονα δεν έχω πάει ποτέ. Δεν ξέρω καν πως είναι. Ούτε θέατρο πηγαίνω. Ζήτημα να έχω πατήσει σε δέκα παραστάσεις στη ζωή μου. Βασικά είμαι μονόχνοτος. Ζω κυρίως μπροστά στον υπολογιστή μου. Αλλά δε θα ξεχάσω ποτέ εκείνο το θεατρικό αλύχτισμα: Το Rottweiler στο Θέατρο Επί Κολωνώ– έβαλε τη σκέψη μου σε ράγες. Και την έκανε να κυλάει ξανά. Οι ηθοποιοί Ράμος και Λάλος έδωσαν ρέστα. Σε ένα έργο που μιλάει για μια ιστορία καθημερινή τελικά – δυστυχώς: Σε υποβαθμισμένο προάστιο της Μαδρίτης ζει ο πιο άγριος ακροδεξιός άντρας της πόλης. Απέναντι του ο πιο κίτρινος και αδίσταχτος παρουσιαστής talk show. Σε μια τηλεοπτική κόντρα μέχρι θανάτου. Κυριολεκτικά. Όλοι νικημένοι στον πόλεμο της βίας. Υποκειμενικής και αντικειμενικής. Και εμείς θεατές. Θεατές όπως και στα δράματα αυτής της πόλης. Γιατί οι πιο πολλοί δεν έχουμε πάρει μυρωδιά από Άγιο Παντελεήμονα. Απλά αφήνουμε να παίρνει φωτιά το σπίτι του γείτονα. Αργά η γρήγορα θα αρπάξει και το δικό μας. Ο φανατισμός έχει θεριέψει και εμείς ελπίζουμε να τη βγάλουμε καθαρή. Δύσκολο.

Σήμερα εικοσιτέσσερις μήνες μετά, στα 2012 χρόνια μετά Χριστόν, στερνή μου γνώση μακάρι να μη σε αποκτούσα ποτέ. Αυτό που φαινόνταν σα κοντινός εφιάλτης τώρα έχει μετατραπεί σε εφιαλτική πραγματικότητα -και με κοινοβουλευτική εκπροσώπηση. Το θέατρο, η τέχνη γενικότερα, έχει την τάση να προφητεύει τα επικίνδυνα φαινόμενα της κοινωνίας. Απλά συνήθως εμείς οι πολίτες εθελοτυφλούμε μέχρι -ως άλλοι Γαλάτες- να πέσει ο ουρανός στο κεφάλι μας. Και όχι οι ναζιστικοί χαιρετισμοί και οι ιαχές «Εγέρθητι» δεν είναι για αστειάκια και χαβαλέ. Ήρθαν εδώ και θέλουν να μείνουν. Χρειάζονται ξερίζωμα πριν ριζώσουν για τα καλά.

Advertisements

4 thoughts on “Δίπλα μου σε έχω σατανά

  1. Πέρα απ’ την τέχνη, μπορούμε να πούμε και κάτι άλλο σχετικά σχετικό. Οταν η ποπ κουλτούρα αρχίζει να υποδέχεται στην αγκαλιά της την ιστορία, θέτει σχεδόν αυτόματα μια άλλη λειτουργία: ρίχνει τους τόνους. Σε μερικές περιπτώσεις οι τόνοι δεν πρέπει να πέφτουν. Αλλά άντε βρες ποια είναι η διαχωριστική γραμμή.

    Δεν μιλάω για τις παραστάσεις προφανώς, μιλάω γενικώς.

  2. Θα συμφωνήσω -νομίζω. Δεν είμαι σίγουρος εάν ρίχνει τους τόνους, πιστεύω συχνά περισσότερο αλλάζει τους ρυθμούς καi χρησιμοποιεί επικίνδυνα σύμβολα χάριν εντυπωσιασμού.

    Πχ —-> http://i54.tinypic.com/10sgj2d.jpg

    Αντίστοιχα σκέφτομαι πως στο «American History X» όλοι λατρέψαμε τον ήρωα ακόμα και στο πρώτο μέρος της ταινίας. Έστω και εάν ήτανε ένας αιμοδιψής φασίστας που δολοφονούσε αφροαμερικανούς με κλωτσιές. Εκεί μάλλον η έντονη απέχθεια σε συνδυασμό με τη γοητεία του μοιραίου οδηγεί σε μια ανίερη έλξη.

  3. Ισως όμως κάποιος βλέποντας το American History x, να πει «α, τι φοβερός τύπος, θέλω να γίνω σαν κι αυτόν» και να μην αρκεστεί σ’ αυτό που λες εσύ (που έχεις και δυο πράγματα στο κεφάλι σου), στην γοητεία δηλαδή που μπορεί να σου ασκεί ο Νόρτον (ανώμαλε jorn hammerrat) επειδή είναι φοβερός ηθοποιός ή επειδή είναι μοιραίος και τραγικός με έναν τρόπο, όπως με κάποιον άλλο τρόπο μπορεί κάποιος να θεωρήσει συγκινητική την ιστορία του Χίτλερ βλέποντας την Πτώση.

    Τέλος πάντων, δεν το λέω για κακό, η μυθοπλασία δεν πρέπει απαραίτητα να έχει διδακτικό σκοπό, αλίμονο, ακόμα κι αν βασίζεται σε αληθινά γεγονότα ή αν καταπιάνεται με πολύ σοβαρά και επικίνδυνα θέματα. Ως συμπέρασμα το λέω, ότι με τον καιρό όλα γίνονται λίγο λιγότερο «κακά» και λίγο λιγότερο «καλά».

  4. Παράθεμα: Τα παντοτινά σανδάλια | Τα Νέα του Βελγίου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s