Θα σου χαρίσω τη βασίλισσά μου

Ο Gerry έχει ξεμείνει και παίζει μόνος του σκάκι στο δωμάτιο και η Fiona τον ρωτάει ποιος κερδίζει. «Ματ», της απαντάει. «Ματ; Τι σημαίνει αυτό;», ρωτάει η Fiona. «Σημαίνει ότι όποια κίνηση και να κάνεις, θα χάσεις», εξηγεί ο Gerry. «Story of my life», συμπεραίνει η Fiona μοιρολατρικά.

Αυτό το περιστατικό δεν το έβγαλα απ’ το μυαλό μου. Το έβγαλε απ’ το μυαλό του ο Ken Loach στο Navigators, μια απ’ τις λιγότερο γνωστές του ταινίες, τουλάχιστον στην Ελλάδα. Δεν εξυπηρετεί τίποτα όσον αφορά στην πλοκή, είναι μια ακόμα σκηνή, στην οποία, όπως και σε αμέτρητες άλλες σκηνές στην ιστορία του κινηματογράφου, το σκάκι χρησιμοποιείται ως μια παράλληλη διάσταση για να γοητεύσει τον θεατή. Σκακιστές και μη σκακιστές, χομπίστες και επαγγελματίες, ακόμα και όσοι δεν ξέρουν πώς κινείται το άλογο, έχουν όλοι την τάση να εκτιμούν ακόμα και την θέα μιας παρτίδας. Επειδή το σκάκι, ως εικόνα της καθημερινότητας αλλά και της ποπ κουλτούρας, παραπέμπει σε κάτι εγκεφαλικό και υψηλό, σε κάτι πνευματικά σπουδαίο. Οταν σκέφτεσαι το σκάκι, αυτό που σου έρχεται στο μυαλό είναι η κόντρα δυο ισχυρών μυαλών σε πλήρη δράση, ο Ιππότης που προκάλεσε τον Θάνατο στην «Εβδομη σφραγίδα», ο άνθρωπος Γκάρι Κασπάροφ κόντρα στην μηχανή Deep Blue, η Αλίκη όταν συνάντησε την Red Queen στο μυαλό του Λούις Κάρολ. Ή ακόμα σκέφτεσαι κάτι γλυκά μελαγχολικό, μια ατέλειωτη, ακίνητη αλλά ζωντανή εικόνα με ροπή στην μοναχικότητα.

Βέβαια, αυτό το οποίο κυρίως είναι το σκάκι, δεν έχει να κάνει ούτε με την εικόνα του, ούτε με την πνευματική του διεργασία. Μια παρτίδα σκάκι είναι (εκτός αν είσαι επαγγελματίας σκακιστής και η νίκη ή η ήττα σε μια παρτίδα μπορεί να σημαίνει ακόμα και χρήματα, οπότε στην περίπτωση αυτή το σκάκι δεν είναι τίποτα παραπάνω από μια πολυτελής δουλειά) μια καθαρά συναισθηματική διαδικασία. Είναι ένα παιχνίδι αφοσίωσης και προσωπικής εμπλοκής, ευθύνης και προσδοκίας. Η βασίλισσα δεν είναι απλώς ένα ικανό πιόνι, ένα όπλο που σε βοηθάει να κερδίσεις. Δεν την αποχωρίζεσαι αλλά αυτό δεν συμβαίνει επειδή δεν θα κερδίσεις χωρίς αυτήν. «Θα σου χαρίσω τη βασίλισσά μου/ Ηταν για μένα μια φορά η αγαπημένη/ Τώρα δεν έχω πια αγαπημένη», γράφει ο Μανώλης Αναγνωστάκης. Ο άνδρας σκακιστής είναι εν δυνάμει ερωτευμένος -σχεδόν την θαυμάζει- με την βασίλισσά του, όπως αντίστοιχα μια γυναίκα που παίζει σκάκι, βλέπει στο πρόσωπο του βασιλιά της έναν άνδρα στην αγκαλιά του οποίου ονειρεύεται να αφεθεί, έναν άνδρα σημαντικό και πολύτιμο. Οι πύργοι είναι οι πιστοί σου φίλοι, οι καλύτεροί σου φίλοι και είσαι περήφανος για όσα πετυχαίνουν και τους είσαι ευγνώμων για όσα κάνουν για σένα. Τα άλογα και οι αξιωματικοί σου, είναι οι διάφοροι αλλόκοτοι άνθρωποι που πέρασαν απ’ τη ζωή σου, που τη σημάδεψαν με τις επιλογές τους, που σε επηρέασαν, που σε πήραν απ’ το χέρι στα εύκολα και στα δύσκολα. Ενώ, τέλος, οι στρατιώτες σου, αναλώσιμοι μακρινοί γνωστοί που συναντάς στο δρόμο, σ’ ένα πάρτι, στο λεωφορείο, που δεν είσαι σίγουρος πώς τους λένε, που δεν θυμάσαι γιατί τους συμπαθούσες κάποτε, που δεν ξέρεις με βεβαιότητα να πεις τι ρόλο έπαιξαν στη ζωής σου και που τώρα πια απλώς υπάρχουν, ξεχασμένες θολές, συρρικνωμένες φιγούρες που συμπληρώνουν το μωσαϊκό. Ο τρόπος που παίζεις σκάκι, δεν φανερώνει μόνο τον τρόπο που σκέφτεσαι αλλά και τον τρόπο που ζεις. «Chess is life», που έλεγε και ο Μπόμπι Φίσερ και το πίστευε, για αυτό και πιθανόν τα έβαλε με όλο τον κόσμο.

Ολα αυτά βέβαια παύουν να ισχύουν αν κάποιος παρακολουθήσει τις παρτίδες που παίζω καθημερινά με τον Johnny Plunders, εδώ. Μια ντροπή της σκακιστικής κοινότητας, ένα βεβιασμένο μακελειό, ένα ξεκαθάρισμα λογαριασμών. Αλλά αυτή είναι επίσης μια χρησιμότητα του σκακιού που μπορεί να προσφέρει απλώς μερικές ευχάριστες στιγμές μέσα στη μέρα, ένα διάλειμμα. Εκτός αν δεχτούμε αυτό που έλεγε ο Σενέκας, ότι δηλαδή «το σκάκι είναι σαν τις ανθρώπινες σχέσεις: μόνο όσοι δεν το παίρνουν στα σοβαρά μπορούν να θεωρηθούν καλοί παίκτες».

Advertisements

4 thoughts on “Θα σου χαρίσω τη βασίλισσά μου

  1. Παράθεμα: Το σκάκι του τρόμου « Τα Νέα του Βελγίου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s