Τι έκανες στο Χάμσαϊρ, Ζερόμ;

Μια απ’ τις ελάχιστες φωτογραφίες του

Συμπληρώνονται αυτές τις μέρες δύο χρόνια από τον θάνατο του Ζερόμ Ντέιβιντ Σάλιντζερ. Τότε, τις πρώτες μέρες του 2010, όταν ο Αμερικάνος συγγραφέας εγκατέλειπε σε ηλικία 91 ετών αυτόν τον κόσμο (που τόσο πολύ δεν τον καταλάβαινε αλλά και που τόσο πολύ τον αγαπούσε), εγώ ένιωθα την ανάγκη να γράψω κάτι για αυτόν μια αγιογραφία, έναν ύμνο, ένα ευχαριστήριο σημείωμα, ένα ενστικτώδες επιφώνημα. Δεν το έκανα, δεν βρήκα χρόνο, δεν βρήκα χώρο, δεν θυμάμαι. Την επόμενη χρονιά, πέρυσι, αυτές τις τελευταίες μέρες του Ιανουαρίου, στην πρώτη επέτειο του θανάτου του, είχα πάλι την ανάγκη να γράψω κάτι για τον Σάλιντζερ. Κάτι διαφορετικό όμως, πιο ψύχραιμο πλέον, περισσότερο αποστασιοποιημένο. Ηθελα να γράψω για τον μύθο του, την κληρονομία του στην παγκόσμιο λογοτεχνία, να γράψω για τις παραξενιές του και την τρέλα του, για τους χαρακτήρες του, τον Χόλντεν, το Φοιβάκι και τη Σάλι, την οικογένεια Γκλας, τον Γελαστό. Ακόμα και για τα μπανανόψαρα ή για τις πάπιες της λίμνης ήθελα να γράψω, αν με καταλαβαίνετε. Πάλι δεν το έκανα, για παρόμοιους φαντάζομαι λόγους.

Φέτος γράφω για την απογοήτευσή μου, την διάψευση μιας προσδοκίας, αυτής που έλεγε ότι το καλύτερο βιβλίο που πρόκειται να διαβάσω ποτέ είναι αυτό που γράφεται στο πολυτελές ερημητήριο του Σάλιντζερ στο Νιου Χάμσαϊρ και το οποίο θα ανακαλυφθεί στα συρτάρια του γραφείο του μετά τον θάνατό του. Κυκλοφορούσε άλλωστε αυτή η φήμη εδώ και χρόνια απ’ τους αλλοπαρμένους θαυμαστές του, μια φήμη ανεπιβεβαίωτη μεν αλλά ισχυρή, μια φήμη που ήθελε τον Σάλιντζερ να γράφει ένα έπος επί 57 χρόνια που ήταν κλεισμένος στην έπαυλή του, ένας ογκώδες, πολύτομο μυθιστόρημα χολντενικών ηρώων και καταστάσεων. Με τον θάνατό του η φήμη αυτή γιγαντώθηκε. Με το πέρασμα των ημερών εξασθένησε. Με το πέρασμα των μηνών μόνο σιωπή. Πέρυσι κυκλοφόρησαν μάλιστα στοιχεία για την ζωή του όλα αυτά τα χρόνια που ανέφεραν ότι ο Σάλιντζερ έτρωγε μπέργκερ, έβλεπε τένις, ταξίδευε από δω κι από κει, είχε κάποιους φίλους και γενικώς έκανε τη ζωή του. Για το κρυφό αριστούργημα τίποτα. Δεν συμφωνώ ακριβώς με τον δημοσιογράφο Ουίλιαμ Σκιντέλσκι του Observer αλλά η φράση του έχει κάποιο νόημα: «Τι απογοήτευση. Ο Σάλιντζερ δεν ήταν ένας παράφρον και απόκοσμος ερημίτης αλλά ένας κανονικός άνθρωπος που ήθελε να διασκεδάζει».

Ως άμεσο αποτέλεσμα του θανάτου του, ο εκδοτικός κόσμος εδώ στην Ελλάδα δραστηριοποιήθηκε και αποφάσισε να εκδώσει δυο βιβλία του, παντελώς άγνωστα στη χώρα μας, όπως άγνωστο είναι και το έτερο του Φύλακα αριστούργημα που κυκλοφορεί στα Ελληνικά απ’ τις Εκδόσεις Επίκουρος*, το παραγνωρισμένο σκάλισμα της ζωής της οικογένειας Γκλας στο Φράνι και Ζούι. Οι δυο συλλογές λοιπόν, που κυκλοφορούν απ’ τις εκδόσεις Καστανιώτη, είναι το Ψηλά σηκώστε τη στέγη, ξυλουργοί. Σίμορ, συστατικά στοιχεία και το Εννέα ιστορίες. Ο τίτλος της πρώτης παραπέμπει στα ονόματα των δυο ιστοριών που περιέχονται ενώ σαφής είναι και ο τίτλος της δεύτερης, όπου περιέχει πράγματι εννέα ιστορίες, διηγήματα απ’ τη δεκαετία του ’50, περίπου δηλαδή συνομήλικα του Φυλακα στη Σίκαλη. Μια από αυτές της εννέα ιστορίες, η δεύτερη στη σειρά, Ο Θείος Βίγλης στο Κονέκτικατ, είναι, τολμώ να πω, το ωραιότερο διήγημα που έχω διαβάσει ποτέ. Ο Σάλιντζερ κάνει σε μικρό χώρο επιδέξιους ελιγμούς και μέσω μιας ασήμαντης ιστορίας κάνει ένα αφηγηματικό ματ στον αναγνώστη που μένει μετέωρος και χωρίς ανάσα μπροστά στο μεγαλείο και την ματαιότητα της ζωής.

Μόνο που διαβάζοντάς το (και ξαναδιαβάζοντάς το ξανά αυτές τις μέρες) θυμήθηκα πόσο πολύ μου λείπει αυτό το τελευταίο χαμένο βιβλίο, η ιδέα ότι υπάρχει κι άλλο υλικό του Σάλιντζερ που δεν ξέρουμε ακόμα. Δυο χρόνια μετά τον θάνατό του λοιπόν, γράφω για αυτό, για το ότι αν ήταν, θα το είχαμε μάθει και ότι το μόνο που μας μένει είναι να ανακαλύψουμε καλύτερα το υπάρχον υλικό. Να το διαβάσουμε, να το αφήσουμε να ξεχαστεί, να το ξαναδιαβάσουμε, να το αφήσουμε ξανά και τα ρέστα.

* Το Φράνι και Ζούι κυκλοφορεί πλέον και από τις εκδόσεις Καστανιώτη

Advertisements

9 thoughts on “Τι έκανες στο Χάμσαϊρ, Ζερόμ;

  1. Υπάρχει κι ένα αντίστοιχο επεισόδιο South Park για το Φύλακα στη Σίκαλη. Αλλά τελικά για τα πάντα υπάρχει ένα επεισόδιο South Park, ακόμα κι ένα που λέγεται The Simpsons already did it.

  2. Δεν υπάρχει λόγος πάντως να χάνεις τις ελπίδες σου. Το λέω μόνο από την άποψη ότι δε χρειάζεται να είσαι κλεισμένος σε ένα υγρό υπόγειο, να χάνεσαι από κόσμο και λογική και να τρως μόνο τα κακά σου με διάφορες σάλτσες για να γράψεις βιβλίο. Θέλω να πω ότι όλο και κάτι ακυκλοφόρητο θα βρούνε.

  3. Ήθελα να γράψω: «Ο Φύλακας της Σίκαλης ήταν μια αναφορά που είχα πετύχει πολλές πολλές φορές στο αμερικάνικο σινεμά. Ποτέ δεν ‘έπιανα’ τον τίτλο. Περίεργο μου φαινόταν. Και σε τελική ανάλυση γιατί τόσο συχνές οι αναφορές; Μετά διάβασα το βιβλίο. Και δε με ενδιέφερε τίποτα. Κανένα πριν και κανένα μετά σχετικό με το θέμα. Μόνο εκείνη η μοναδική αίσθηση που είχα όταν το διάβαζα. Μια αίσθηση που δε μπορώ να περιγράφω. Απλά την αναπολώ»

    ΑΛΛΑ!

    Μετά την αναφορά σε κοπρολαγνική μαγειρική, το μόνο που σκέφτομαι, είναι κακά με σάλτσες και περιπτώσεις αιμομιξίας.

    Του το διέλυσες το post johnny.

  4. Κάποτε είχα ένα χαρτί που σημείωνα τις ταινίες που αναφέρεται ο Φύλακας σε ταινίες. Δίπλα είχε μια λίστα που σημείωνα τις ταινίες στις οποίες αναφέρεται ο Νονός. Τώρα έχω χάσει αυτό το χαρτί. Πάντως, ένα τέτοιο χαρτί είχε και ο Σάλιντζερ που σκορπούσε μηνύσεις όπου αναφερόταν το όνομά του επί ματαίω.

    jorn hammerrat formerly known as giorgosrobolas, δεν σου δίνω καμία σημασία.

  5. Παράθεμα: To bloom or not to bloom « Τα Νέα του Βελγίου

  6. Παράθεμα: Ναι, αυτό (θα) είναι ντοκιμαντέρ | Τα Νέα του Βελγίου

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s