Η πεταλούδα και ο τρυποκάρυδος

Διάβαζα πριν λίγο καιρό την Πεταλούδα της Σιβηρίας, ένα κάτι σαν αστυνομικό μυθιστόρημα/ ερωτική ιστορία/ campus novel του Ρόμπερτ Λίττελ και περνούσα σχετικά καλά, αν και για να σας πω την αλήθεια, αυτό που αξίζει περισσότερο απ’ το βιβλίο είναι κυρίως η ατάκα που λέει σε κάποια φάση η Ρέην στον καθηγητή, προσπαθώντας να του εξηγήσει την θέση της απέναντί του: «Ξέρεις τόσα πολλά που ξέρεις ακόμα και τι δεν ξέρεις». Δεν έχει σημασία να καταλάβετε περισσότερα, η φράση στέκει και από μόνη της. Ετσι κι αλλιώς, ο λόγος που γράφω αυτές τις γραμμές τώρα, δεν είναι αυτή η ατάκα αλλά μια άλλη, την οποία διάβασα μερικές σελίδες παρακάτω.

Γράφει λοιπόν ο Λίττελ κάποια στιγμή προς το τέλος του βιβλίου (και μάλιστα με κεφαλαία γράμματα) το ακόλουθο: «ΠΟΤΕ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΡΓΑ ΓΙΑ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΑ ΠΑΙΔΙΚΑ ΧΡΟΝΙΑ». Το ξαναδιαβάζω. Κάτι μου θυμίζει. Ναι, σας θυμίζει και σας κάτι, το ξέρω. Λίγες στιγμές αργότερα μου ‘ρχεται. Τρυποκάρυδος, Τομ Ρόμπινς, στο τέλος, τελευταία σελίδα, τελευταία φράση του βιβλίου, με μπολντ και ιτάλικς αλλά όχι κεφαλαία: «Ποτέ δεν ειν’ αργά για να ζήσει κανείς ευτυχισμένα παιδικά χρόνια». Στο σημείο αυτό πρέπει να σας πω ότι τον Τομ Ρόμπινς τον διάβαζα μια εποχή πριν χρόνια και με διασκέδαζε αρκετά αλλά μετά τον βαρέθηκα πάρα πολύ και άρχισε να με κουράζει, να μου τη σπάει, να διαβάζω συνεντεύξεις του και να νιώθω ότι είναι ένας γλοιώδης, εξυπνάκιας Αμερικάνος που πουλάει μια μανιέρα και βγάζει εκατομμύρια. Οπότε, όταν διάβασα την φράση στην Πεταλούδα της Σιβηρίας ένιωσα ότι επιτέλους νομιμοποιείται το μένος μου για τον Ρόμπινς και θριαμβευτικά μονολόγησα ότι είναι και κλέφτης από πάνω, ότι καταχράζεται πιασάρικες ατάκες από μυθιστορήματα άλλων.

Αλίμονο. Οταν το ίδιο βράδυ τελείωσα το βιβλίο τσέκαρα μηχανικά την ημερομηνία που γράφτηκε. Για κακή μου τύχη, η Πεταλούδα της Σιβηρίας γράφτηκε 14 ολόκληρα χρόνια μετά τον Τρυποκάρυδο, το 1994, ενώ ο καταραμένος ο Ρόμπινς έγραψε την ατάκα για τα παιδικά χρόνια από το 1980.

Ζητώ συγνώμη από τον Τομ Ρόμπινς. Οσο για σένα Ρόμπερτ Λίττελ, τι να σου πω; Πραγματικά, τι να σου πω;

Advertisements

12 thoughts on “Η πεταλούδα και ο τρυποκάρυδος

  1. Να του πεις την αλήθεια. Ότι είναι τιποτένιος, κάλπης, παπάρας.

    Και αν αρχίσει να σου λέει τα γνωστά περί των μεγάλων καλλιτεχνών που ξέρουν να είναι ληστρικοί απέναντί σε συναδέλφους του να τον εκμηδενίσεις. Να τους πεις ότι είναι μέτριος.

    Γιατί οι κακοί έχουν ελπίδα, οι μέτριοι ποτέ.

  2. μήπως αυτή η ίδια η ατάκα σε προτρέπει στην αντιγραφή υποσυνειδήτως; θέλω να πω, 14 χρόνια μετά βάζει την ίδια κατακλείδα, μήπως θέλει να πει ‘ποτέ δεν είναι αργά για να αντιγράψεις όπως θα αντέγραφες όταν ήσουνα παιδί»;
    ωραίο πάντως!

  3. Jorn hammerrat formerly known as giorgosrobolas, θα του πω ότι είναι μέτριος, αλήθεια θα του το πω αλλά αφού θα τον συναντήσω που θα τον συναντήσω, μήπως θέλεις να του πω και τίποτα άλλο;

    jackson twosheds, πιθανόν να έχεις δίκιο. Πρέπει να πω βέβαια είναι επίσης πιθανό αυτή η φράση να έχει γραφτεί ακόμα νωρίτερα και από κάποιον άλλο (ίσως 14 χρόνια πριν τον Ρόμπινς) καθώς είναι μια εξυπνάδα που αν ψάχνεσαι για να γράψεις μια εξυπνάδα μπορείς να την σκεφτείς. Λέω εγώ τώρα.

  4. Από χθες το βράδυ που το διάβασα και δεν απάντησα, γιατί μου έβγαινε μόνο ‘κασδφξσκδφ’ σκέφτομαι τα λόγια σου.
    Ε όχι και “είναι μια εξυπνάδα που αν ψάχνεσαι για να γράψεις μια εξυπνάδα μπορείς να την σκεφτείς”. Σε λίγο θα το πεις “τσιτάτο” και τον Τομ Ρόμπινς “Πάολο Κοέλιο”. Να μη σ’ αρέσει, ναι, de gustibus et coloribus που λένε, αλλά να ξέρουμε τι λέμε, ο Ρόμπινς δεν γράφει για να πουλήσει. Αν ήταν έτσι δεν θα είχε βγάλει 8 βιβλία σε 40 χρόνια, θα είχε βγάλει τουλάχιστον 20.
    Μπορεί να είναι Αμερικάνος, μπορεί να γράφει με το πιο αμερικάνικο στυλ και το πιο αμερικάνικο τέλος, αλλά φίλε δεν υπάρχει τίποτα κακό σ’ αυτό απ’ τη στιγμή που το σέβεται και το απογειώνει. Εκτός από το τρόπο γραφής του που μου φαίνεται πρωτοπόρος και γαμάτος τέλοσπάντων (έχεις διαβάσει, άλλωστε, δεν έχει νόημα να περιγράψω) , θεωρώ πως το καταφέρνει το πάντρεμα Αμερική και Ανατολή, αφέλεια και ζεν, μέτρια ζωή και μαγεία, αντικείμενα και ζωή, αισθητική και καθημερινότητα και μπορεί να είναι πιασάρικο, γιατί χρειάζεται σ’ έναν μίζερο κόσμο, αλλά φορ γκαντς σέηκ, είναι και σπουδαίο. Το γλοιώδης ασχολίαστο, το εξυπνάκιας, συμφωνώ, αλλά έχω απενοχοποιήσει το να θεωρείς τον εαυτό σου “έξυπνο που έχει κάτι να πει”, γι’ αυτό και δε μ’ ενοχλεί όσο κήρυγμα και αν φαίνεται πως κάνει.

  5. Lula666 πριν από λίγο διάβασα μια κριτική για το ‘Συζητήσεις με τον Τομ Ρόμπινς’ (διάφορες συνεντεύξεις που έχει δώσει) και θυμήθηκα αυτό το ποστ του Jimmy. Μπήκα λοιπόν στα ΝΤΒ να το ξαναδιαβάσω και πετυχαίνω το σχόλιό σου. Μου φάνηκε αρκετά περίεργο…

    Κατά τ’άλλα και μένα μου φαίνεται υπερβολική η κριτική του jimmy. Έχω περάσει πάρα πολύ ωραία διαβάζοντας τα βιβλία του Ρόμπινς (εξαιρώ τα τελευταία του) και συμφωνώ στο ότι είναι εξυπνάκιας και ατακαδόρος αλλά δεν τρέχει και τίποτα…
    Επίσης, όταν βγάζουν εκατομμύρια, κάποιοι σαν τον Dan Brown, στον Ρόμπινς θα κολλήσουμε;

  6. Το σχόλιό μου σου φάνηκε περίεργο; Και αν ναι, γιατί; Και θα ήθελες να μου στείλεις την κριτική για το «Συζητήσεις με τον Τομ Ρόμπινς»; Αυτά από ερωτήσεις. Συμφωνώ στο δεύτερο σκέλος… Τις συνεντεύξεις του τις έχω διαβάσει και οι τελευταίες του (δυστυχώς δεν έχω μαζί μου το βιβλίο για να γράψω ποιος τις πήρε) θεωρώ ότι είναι οι πιο αντιπροσωπευτικές για να πάρεις μια ιδέα για το ποιος είναι, αν και πιστεύω ότι ό,τι είναι να πει κάποιος το λέει από το έργο του. Όλα τ’ άλλα είναι για να μάθεις και για την προσωπικότητά του, κάτι άσχετο με το έργο του…

  7. Γεια σου Lula666, δεν είσαι καθόλου εριστική αλλά και αν είσαι δεν πειράζει.

    Να τοποθετηθώ κι εγώ αναλυτικά: Πρώτα απ’ όλα, μιλάμε για δυο διαφορετικά πράγματα. Τον Ρόμπινς ως συγγραφέα και τον Ρόμπινς ως προσωπικότητα. Το «γλοιώδες» και το «εξυπνάκιας» δεν αφορά το γράψιμό του αλλά την εικόνα που μου έδωσε διαβάζοντας διάφορες συνεντεύξεις του, όπου είχε ένα στιλ «εγώ κι άλλος κανένας» λες και είχε ξαναγεννηθεί ο Χέμινγουεϊ. Αυτό δημιουργεί μια εικόνα στο μυαλό μου, ακόμα και αν είναι εντελώς λανθασμένη και σίγουρα δεν έχει να κάνει με τα κείμενά του.

    Σε δεύτερο επίπεδο, όταν διάβασα τα βιβλία του (όχι όλα, τα περισσότερα όμως ναι) πράγματι διασκέδαζα και τα χαιρόμουνα. Όπως τα λες είναι. Και πρωτότυπος και χαλαρός και καλό χιούμορ έχει, δεν διαφωνώ. Από ένα σημείο και μετά όμως (από τις βατραχοπιτζάμες ίσως;) μου φάνηκε ότι επαναλαμβανόταν, σαν να είχε βρει τον τρόπο και να πατούσε πάνω του. Ίδιο στιλ, παρόμοιο περιεχόμενο, προσωπικά βαρέθηκα, κουράστηκα. Δεν θεωρώ κακό το να γράφεις μπεστ σέλερ. Ούτε κακό και κυρίως ούτε εύκολο. Για αυτό δεν γράφει ένα βιβλίο κάθε εξάμηνο. Γιατί είναι επαγγελματίας και το κάνει καλά. Αλλά αυτό που κάνει, πλέον, μου φαίνεται ότι έχει ύφος και σκοπιμότητα και με αφήνει αδιάφορο.

    Τέλος, το «Αμερικάνος» δεν το έγραψα για κακό αλλά επειδή είναι Αμερικάνος. Διαβάζω σχεδόν αποκλειστικά αμερικάνικη λογοτεχνία.

  8. Lula666, η κριτική είναι αυτή.

    To σχόλιό σου δε μου φάνηκε καθόλου περίεργο – σαν σχόλιο. Περίεργο ήταν ότι μπήκα να διαβάσω το συγκεκριμένο περσινό ποστ και είχες σχολιάσει 10 λεπτά πριν…

  9. Θενκς, την διάβασα, περισσότερο σαν παρουσίαση είναι… Χα, καλή φάση οι συμπτώσεις.

    Συμφωνώ σε όλα, jimmy glass. Συμφωνώ ότι επαναλαμβάνεται (όπως οι περισσότεροι συγγραφείς, βέβαια- δεν επαναλαμβάνεται ο Μπουκόφσκι; ο Κάφκα; ο Τριβιζάς;-ζντόινγκ). Αλλά καταλαβαίνω τι λες απολύτως, σκέψου ότι επειδή δεν ήθελα να μου συμβεί αυτό που συνέβη σ’ εσένα με τον Ρόμπινς και ήξερα ότι υπήρχε μεγάλος κίνδυνος με τον συγκεκριμένο συγγραφέα, αποφάσισα να διαβάζω σπάνια κάτι δικό του… Αυτά… 🙂

  10. Πεταλούδες και τρυποκάρυδοι πάντως είναι αμφότερα πτηνά, αν μπορώ κάπως ζωολογικά να συνεισφέρω στην συζήτηση. Επίσης πέραν της πετούμενης ομοιότητος, να σημειώσω την κλιματολογική αντίθεση ανάμεσα σε Σιβηρία και Χαβάη; Άλλο; Χμ. Στοπ είπα. Φτου. Δεν δύναμαι.

  11. Lula666, αυτό που λες είναι πράγματι μεγάλος κίνδυνος για όλους τους συγγραφείς (που μας αρέσουν) ίσως όχι μόνο επειδή επαναλμβάνονται οι ίδιοι αλλά επειδή τους μαθαίνουμε εμείς και δεν μας κάνουν πια την ίδια εντύπωση. Για να «προστατεύσω» μερικούς πολύ αγαπημένους έχω αρνηθεί να διαβάσω περισσότερα από 2-3 βιβλία τους.
    Ελπίζω να σε ξαναβρούμε στο μπλογκ να σχολιάζεις κάτι που βρήκες ενοχλητικό ή ενδιαφέρον.

    Jackson γύρνα γρήγορα στη φωλιά σου, μόλις ανάγκασες τα λεξικά να ερευνήσουν τον όρο «πετούμενη ομοιότητα».

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s